Trong những năm qua, Zalo đã liên tục cải thiện và nâng cấp các tính năng, ứng dụng AI để hỗ trợ đa dạng nhóm người dùng trong xã hội như người khuyết tật, người cao tuổi, người lao động phổ thông….
Khi công nghệ chuyển dịch từ vị thế một công cụ hỗ trợ sang vai trò cơ sở hạ tầng thiết yếu của đời sống xã hội, nâng cao khả năng tiếp cận (accessibility) công nghệ của người dùng – đặc biệt với những cộng đồng dễ tổn thương trong xã hội như người khuyết tật, người cao tuổi, là một nhiệm vụ quan trọng.
Theo số liệu từ Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), ước tính trên thế giới có khoảng 1,3 tỷ người khuyết tật, tương đương 16% dân số toàn cầu. Tại Việt Nam, theo Điều tra người khuyết tật năm 2023 (VDS 2023) do Tổng cục Thống kê công bố, tỷ lệ khuyết tật của người từ 2 tuổi trở lên năm 2023 là 6,11%. Tỷ lệ người khuyết tật được tiếp cận với Internet ước đạt 33%, so với tỷ lệ 83% của nhóm dân số còn lại.
Để giải quyết sự đứt gãy trong trải nghiệm số, tư duy thiết kế sản phẩm công nghệ hiện đại bắt buộc phải chuyển dịch sang phương thức thiết kế bao trùm (Inclusive Design) và thiết kế hỗ trợ tiếp cận (Design for Accessibility). Thiết kế bao trùm đặt sự đa dạng của hành vi con người làm trọng tâm ngay từ những bản phác thảo hệ thống đầu tiên.
Là một trong khoảng 2 triệu người khiếm thị và người mù tại Việt Nam, Nguyễn Việt Tiến – học sinh lớp 10 tại Hà Nội – thường xuyên sử dụng tính năng VoiceOver để có thể nghe được những thông tin hiển thị trên màn hình điện thoại. Việt Tiến chia sẻ: “Vai trò cốt lõi của công nghệ không chỉ là hỗ trợ kỹ thuật, mà là tạo ra sự công bằng trong cơ hội tiếp cận thông tin, giáo dục và việc làm cho những người yếu thế”.
Để đáp ứng nhu cầu của những người dùng như Việt Tiến, Zalo đã liên tục cải tiến sản phẩm, đáp ứng nhu cầu sử dụng của đa dạng nhóm người dùng.
Người khiếm thị có thể sử dụng tính năng VoiceOver được tích hợp trên Zalo bằng cách chạm vào màn hình và nghe thiết bị đọc nội dung hiển thị trên màn hình. Giải pháp công nghệ trên giúp tăng cường khả năng tự chủ của người khiếm thị khi họ có thể tự mình đọc một tin nhắn, trả lời bạn bè, gọi điện cho người thân hay tham gia những cuộc trò chuyện hàng ngày mà không cần phụ thuộc vào ai khác.
Với những khiếm thính hay người cao tuổi gặp trở ngại về việc nghe, tính năng Phụ đề cuộc gọi (Call Caption) giúp nâng cao hiệu quả liên lạc. Call Caption cho phép hiển thị lời nói của người đối diện thành chữ theo thời gian thực trên màn hình video call. Người dùng từ đó dễ dàng theo dõi cuộc trò chuyện hơn khi âm thanh không đủ to, rõ. Ngoài ra, người cao tuổi có thể dễ dàng điều chỉnh font chữ để tối ưu hóa trải nghiệm đọc màn hình với tính năng Big font size.
Người cao tuổi bật tính năng Call Caption để dễ dàng theo dõi cuộc trò chuyện.
Với đối tượng người lao động phổ thông, một trong những tính năng được sử dụng rộng rãi là soạn tin nhắn văn bản bằng giọng nói (Dictation). Người dùng có thể nói trực tiếp vào thiết bị để chuyển đổi giọng nói thành văn bản nhanh chóng; qua đó giúp giảm thời gian cho việc gõ bàn phím điện thoại, đặc biệt hữu ích với tài xế công nghệ hay người dùng không quen gõ bàn phím. Ước tính có khoảng 8,2 triệu người dùng sử dụng tính năng Dictation trên Zalo mỗi tháng.
Tính năng Dictation trên ứng dụng Zalo.
Theo ước tính, có khoảng 30% người dùng Zalo đang sử dụng các tính năng AI mỗi tháng. Ứng dụng trí tuệ nhân tạo trong các tính năng trên nền tảng nhắn tin Zalo đã giúp tăng năng lực tiếp cận công nghệ cho nhiều nhóm người dùng tưởng chừng như bị “bỏ quên” trong dòng chảy số của thời đại.
Đại diện Zalo chia sẻ về khả năng tiếp cận trên nền tảng tại sự kiện “Build Accessible Experiences on iOS”.
Với sứ mệnh “Phát triển Internet, thay đổi cuộc sống người Việt Nam”, Zalo không ngừng nỗ lực để mang lại trải nghiệm giao tiếp thuận tiện, dễ dàng, và chủ động cho mọi đối tượng người dùng. Trong sự kiện “Build Accessible Experiences on iOS” diễn ra tại Singapore nhân ngày Global Accessibility Awareness Day (GAAD) – ngày Nhận thức toàn cầu về khả năng tiếp cận, anh Nguyễn Hữu Đức – quản lý sản phẩm tại Zalo – chia sẻ:
“Trong tương lai, Zalo sẽ tiếp tục đầu tư và hoàn thiện thêm nhiều tính năng giúp tăng cường khả năng tiếp cận của nhiều nhóm người dùng trong xã hội – đặc biệt là các nhóm yếu thế, như các tính năng Soạn tin nhắn văn bản bằng giọng nói (Dictation), Chuyển tin nhắn âm thanh thành văn bản (Voice to Text), Đọc văn bản (Text to Speech), tăng cỡ chữ lớn cho người dùng, hay phụ đề cuộc gọi (Call Caption). Mục tiêu của chúng tôi không chỉ là hỗ trợ tốt hơn cho người khuyết tật mà còn là làm cho sản phẩm trở nên dễ tiếp cận với mọi người dùng trong cuộc sống hàng ngày”.