Đề xuất ưu tiên phát triển game Việt và nội dung số

Đại biểu Quốc hội Lê Hoàng Anh đề xuất tập trung nguồn lực phát triển 3 nhóm công nghiệp văn hóa gồm trò chơi điện tử, nội dung số; điện ảnh, phim truyền hình; âm nhạc, biểu diễn và công nghệ sự kiện. Trong đó, cần tháo gỡ các nút thắt về bản quyền, tài chính và phân phối để khai thác tiềm năng của game Việt.

Phát biểu tại phiên thảo luận Kỳ họp thứ 2 của Quốc hội ngày 10/11, đại biểu Lê Hoàng Anh, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Gia Lai, cho rằng công nghiệp văn hóa Việt Nam đã có nền tảng và tiềm năng nhưng chưa hình thành được một ngành công nghiệp thực sự.

Theo đại biểu, năm 2025, game Việt đạt 4,9 tỷ lượt tải, đứng thứ hai thế giới. Tuy nhiên, 95% lượt tải đến từ nước ngoài. Trong khi đó, hoạt động khai thác giá trị tài sản trí tuệ còn gặp khó khăn do thiếu nguồn vốn phù hợp, còn vi phạm bản quyền trực tuyến gây rủi ro thương mại cho các đối tác.

Đại biểu nhận định Việt Nam không thiếu người sáng tạo hay khán giả nhưng còn thiếu những điều kiện cốt lõi để chuyển sản phẩm sáng tạo thành tài sản có giá trị, gồm cơ chế bảo vệ bản quyền, nguồn tài chính và kênh phân phối.

Từ thực tế này, ông cho rằng dự thảo Luật Phát triển công nghiệp văn hóa cần xác định rõ các ngành mũi nhọn thay vì dàn trải chính sách cho 10 nhóm ngành. Đại biểu đề xuất bổ sung vào Điều 5 cơ chế lựa chọn tối đa 3 – 4 lĩnh vực trọng điểm trong mỗi chu kỳ 5 năm, đi kèm tiêu chí đánh giá và cơ chế loại khỏi danh sách ưu tiên đối với những lĩnh vực không đạt yêu cầu.

Trước mắt, 3 nhóm được đề xuất tập trung nguồn lực gồm trò chơi điện tử và nội dung số; điện ảnh, phim truyền hình; âm nhạc, biểu diễn và công nghệ sự kiện. Đây được xem là những lĩnh vực có khả năng trở thành đầu tàu, tạo động lực cho các ngành công nghiệp văn hóa khác.

Đối với trò chơi điện tử, đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế đặc thù hỗ trợ thực thi Luật Sở hữu trí tuệ, trong đó có biện pháp nhanh chóng chặn các tên miền mới của website vi phạm bản quyền, đồng thời cắt dòng tiền quảng cáo và thanh toán của những trang này.

Bên cạnh đó, chính sách cần chuyển trọng tâm từ đầu tư hạ tầng cụm, khu sang hỗ trợ tài chính trực tiếp cho sản phẩm trí tuệ do người Việt sáng tạo. Các khoản hỗ trợ có thể áp dụng theo phương thức thanh toán sau khi sản phẩm đạt kết quả, nhằm gắn nguồn lực công với hiệu quả thực tế.

Với nhóm âm nhạc, biểu diễn và công nghệ sự kiện, đại biểu cho rằng sức hút của nhạc Việt tại các sân vận động cho thấy lĩnh vực này có tiềm năng phát triển thành ngành công nghiệp văn hóa. Trong khi đó, điện ảnh và phim truyền hình cũng cần được đặt trong nhóm lĩnh vực trọng điểm để khai thác giá trị nội dung sáng tạo.

Liên hệ với Gia Lai, nơi có hai di sản được UNESCO ghi danh là Không gian văn hóa cồng chiêng Tây Nguyên và Nghệ thuật bài chòi Trung Bộ, đại biểu nhấn mạnh cần đưa các giá trị văn hóa vào những sản phẩm có khả năng tiếp cận công chúng rộng rãi như phim, âm nhạc và trò chơi điện tử, đồng thời bảo đảm quyền lợi bản quyền cho nghệ nhân và người sáng tạo.

Ngoài việc lựa chọn ngành trọng điểm, đại biểu Lê Hoàng Anh cũng đề nghị thiết kế chính sách ưu đãi thuế có trọng tâm, tập trung vào các sản phẩm đáp ứng tiêu chí cụ thể. Việc công nhận đối tượng hưởng ưu đãi cần được thực hiện thống nhất ở cấp Trung ương, đi kèm quy định về tỷ lệ diện tích sáng tạo tối thiểu và cơ chế thu hồi ưu đãi để hạn chế tình trạng dự án bất động sản núp bóng văn hóa.

Theo đại biểu, hiệu quả của Luật Phát triển công nghiệp văn hóa cần được đánh giá bằng khả năng người sáng tạo Việt Nam có thể sống bằng nghề và đưa các giá trị văn hóa trong nước ra thị trường quốc tế, thay vì chỉ dựa trên số lượng khu, cụm được công nhận.