Cách thay đổi thứ tự khởi động (boot order) trong BIOS để boot từ USB

Boot order là gì?

Mỗi khi bật nguồn, firmware BIOS (hoặc UEFI trên máy đời mới) kiểm tra phần cứng rồi tìm hệ điều hành trên các thiết bị lưu trữ theo một thứ tự ưu tiên. Thiết bị đầu tiên có dữ liệu khởi động hợp lệ sẽ được dùng. Thông thường, ổ cài Windows (hiển thị là Windows Boot Manager trên máy UEFI) đứng đầu, nên dù bạn cắm USB cài đặt, máy vẫn vào thẳng Windows.

Đổi boot order đơn giản là sắp xếp lại danh sách này. Thao tác không xoá dữ liệu và có thể đổi lại bất cứ lúc nào.

Cách vào BIOS/UEFI

Cách 1: Nhấn phím khi bật máy

Tắt hẳn máy, bật lại và nhấn liên tục phím vào BIOS ngay khi thấy logo hãng. Bảng dưới đây tổng hợp phím phổ biến:

Trên nhiều laptop, hàng phím F đang ở chế độ phím chức năng đa phương tiện, nên bạn cần giữ thêm Fn (ví dụ Fn + F2). Một số laptop Lenovo IdeaPad có nút Novo nhỏ cạnh cổng sạc hoặc nút nguồn, nhấn bằng đầu ghim khi máy tắt để mở menu chọn BIOS Setup hoặc Boot Menu.

Cách 2: Vào UEFI từ Windows 11, Windows 10

Nếu máy khởi động quá nhanh, không kịp nhấn phím, hãy vào từ Windows:

1. Mở Cài đặt (Windows + I) > Hệ thống > Khôi phục (Windows 10: Cập nhật và bảo mật > Khôi phục).
2. Ở mục Khởi động nâng cao, chọn Khởi động lại ngay.
3. Chọn Khắc phục sự cố > Tùy chọn nâng cao > Cài đặt Chương trình cơ sở UEFI (UEFI Firmware Settings) > Khởi động lại.

Bạn có thể xem hướng dẫn chi tiết kèm hình ảnh tại bài cách vào BIOS (UEFI) trên Windows 11.

Cách thay đổi thứ tự khởi động

Mỗi hãng đặt tên mục khác nhau, nhưng bạn có thể tìm theo các từ khoá: Boot, Startup, Boot Priority, Boot Option #1, Boot Sequence.

• BIOS kiểu cũ (giao diện chữ, nền xanh/xám): dùng phím mũi tên di chuyển tới thẻ Boot, chọn thiết bị và nhấn +/- hoặc F5/F6 để đẩy lên, kéo xuống. Phần chú thích phím luôn hiển thị ở cuối hoặc cạnh phải màn hình.
• UEFI đồ hoạ (ASUS, MSI, Gigabyte…): thường có thể kéo thả biểu tượng thiết bị bằng chuột ở thanh Boot Priority ngay màn hình chính. Nếu đang ở chế độ EZ Mode, nhấn F7 để chuyển sang Advanced Mode xem đầy đủ tuỳ chọn.
• Laptop Dell đời mới: vào mục Boot Configuration hoặc Boot Sequence, kéo thả hoặc dùng mũi tên để sắp xếp, nhấn Apply rồi Exit.
• Laptop HP: vào System Configuration > Boot Options, chỉnh thứ tự UEFI Boot Order.

Sau khi sắp xếp, nhấn F10 (Save & Exit), chọn Yes. Máy khởi động lại và đọc thiết bị ở đầu danh sách trước. Khi đã cài Windows xong, nên đưa Windows Boot Manager trở lại vị trí đầu, hoặc đơn giản là rút USB ra.

Dùng Boot Menu để khởi động một lần

Hầu hết máy tính có Boot Menu: một danh sách hiện ra khi nhấn phím tương ứng lúc bật máy (F12 trên Dell, Lenovo, Acer; F9 trên HP sau khi nhấn Esc; Esc trên laptop ASUS; F11 trên mainboard MSI). Bạn chỉ cần chọn USB và nhấn Enter. Lần khởi động sau, máy tự quay lại thứ tự cũ.

Đây là cách nhanh và an toàn nhất khi chỉ cần tạo USB boot cài Windows 11 rồi cài một lần. Trên một số máy Acer, cần bật tuỳ chọn F12 Boot Menu trong thẻ Main của BIOS thì phím F12 mới hoạt động.

Không thấy USB trong danh sách khởi động

• Sai chuẩn UEFI/Legacy: máy đời mới thường chỉ khởi động theo UEFI. Nếu USB được tạo theo kiểu MBR/Legacy, máy sẽ bỏ qua. Hãy tạo lại USB với bảng phân vùng GPT. Tìm hiểu thêm: UEFI là gì, cách xem máy dùng chuẩn boot Legacy hay UEFI.
• Secure Boot: tính năng này chỉ cho khởi động các bộ cài có chữ ký số hợp lệ. Bộ cài Windows chính hãng và nhiều bản Linux phổ biến vẫn chạy được; với các công cụ cứu hộ khác, bạn có thể tạm tắt Secure Boot trong thẻ Security/Boot rồi bật lại sau.
• Fast Boot: chế độ khởi động nhanh có thể bỏ qua việc dò USB. Tắt Fast Boot trong BIOS, hoặc tắt Fast startup trong Windows rồi tắt máy hẳn trước khi thử lại.
• Cắm USB sau khi bật máy: hãy cắm USB trước, sau đó mới bật nguồn và vào BIOS. Nên dùng cổng USB trực tiếp trên máy, tránh hub chia cổng.