Zalo được vinh danh Doanh nghiệp AI tiêu biểu tại AI Awards 2026

Phát triển mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt từ đầu

Một trong những dấu mốc đáng chú ý trong hoạt động nghiên cứu AI của Zalo là KiLM, mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt do đội ngũ kỹ sư của doanh nghiệp phát triển và giới thiệu vào cuối năm 2023.

Thay vì sử dụng các mô hình nước ngoài rồi tinh chỉnh (fine-tuning), Zalo lựa chọn phương pháp huấn luyện từ đầu (from scratch). Đến năm 2024, mô hình đạt quy mô 13 tỷ tham số, được huấn luyện trên tập dữ liệu hơn 1.000 tỷ token thuộc nhiều lĩnh vực, trong đó 15% là dữ liệu tiếng Việt chất lượng cao do đội ngũ tự xây dựng và tuyển chọn.

Quá trình phát triển bao gồm các công đoạn từ khởi tạo tham số, thiết kế kiến trúc đến xây dựng thuật toán huấn luyện. Theo Zalo, nhờ tối ưu quy trình, thời gian phát triển mô hình đầu tiên được rút ngắn từ 18 tháng xuống còn 6 tháng. Trên bộ đánh giá VMLU, mô hình đạt hiệu năng bằng 150% so với GPT-3.5 của OpenAI.

Việc tự huấn luyện mô hình từ đầu đòi hỏi nguồn lực tính toán lớn, trong khi GPU chuyên dụng cho AI còn hạn chế và dữ liệu tiếng Việt chất lượng cao chưa thực sự dồi dào. Đây cũng là hướng nghiên cứu giúp Zalo chủ động hơn trong việc phát triển và tối ưu công nghệ ngôn ngữ cho người dùng trong nước.

Đưa AI vào các sản phẩm phục vụ người dùng

Từ nền tảng nghiên cứu, Zalo tích hợp AI vào nhiều tính năng trên ứng dụng nhắn tin, hướng đến các nhu cầu sử dụng thực tế như chuyển giọng nói thành văn bản, dịch thuật, trích xuất nội dung từ hình ảnh và hỗ trợ người dùng gặp khó khăn trong giao tiếp.

Theo số liệu đến tháng 9/2026, có 41% người dùng thường xuyên hàng tháng của Zalo sử dụng các tính năng AI trên nền tảng.

Trong đó, tính năng Soạn tin nhắn bằng giọng nói có 14 triệu người dùng thường xuyên hàng tháng. Tính năng Chuyển giọng nói thành văn bản đạt 8,8 triệu người dùng, trong khi Dịch AI đạt 3,4 triệu người dùng. Tính năng Sao chép chữ từ ảnh, ra mắt trong năm 2026, cũng ghi nhận hơn 2,9 triệu người dùng hàng tháng.

Một ứng dụng khác là Phụ đề cuộc gọi video, được giới thiệu trong năm 2026, có khả năng chuyển lời nói thành văn bản theo thời gian thực. Tính năng này hướng đến người trên 60 tuổi và người bị suy giảm thính lực. Đến hết tháng 6/2026, đã có hơn 400.000 người dùng trên 60 tuổi sử dụng tính năng.

Nền tảng hỏi đáp tổng hợp Trợ lý Kiki Info là một trong những sản phẩm được ứng dụng mô hình LLM từ Zalo.

Bên cạnh các công cụ tích hợp trên ứng dụng nhắn tin, Zalo còn phát triển những sản phẩm AI riêng. Trợ lý Công dân số là chatbot hỗ trợ tra cứu thủ tục hành chính thông qua Zalo Official Account, sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn của doanh nghiệp và khai thác các nguồn dữ liệu tin cậy. Trong 6 tháng đầu triển khai, sản phẩm phục vụ hơn 660.000 người dùng và giải đáp gần 1 triệu câu hỏi.

Trong khi đó, Kiki Info là trợ lý AI dành cho người Việt, hỗ trợ hỏi đáp kiến thức xã hội, tra cứu thông tin luật giao thông và tạo thiệp bằng AI. Sau một năm ra mắt, sản phẩm đạt 1 triệu người dùng.

Ở lĩnh vực ô tô, Kiki Auto – trợ lý giọng nói tiếng Việt do Zalo phát triển – đã đạt hơn 1,6 triệu lượt cài đặt và sử dụng tại Việt Nam tính đến tháng 6/2026. Theo ước tính của doanh nghiệp, cứ 5 ô tô đang lưu thông tại Việt Nam có một xe sử dụng Kiki Auto.

AI cũng được ứng dụng trong quy trình phát triển và vận hành sản phẩm của Zalo, từ lập trình, quản lý chất lượng dự án, kiểm duyệt đến phân phối nội dung trên Nhật ký Zalo và Zalo Video.

Đóng góp vào hệ sinh thái nghiên cứu AI Việt Nam

Ngoài phát triển sản phẩm, Zalo còn tham gia xây dựng các công cụ đánh giá và hoạt động kết nối cộng đồng nghiên cứu AI trong nước.

Tháng 11/2023, Zalo AI phối hợp với Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Nhật Bản (JAIST) công bố VMLU, bộ tiêu chuẩn đánh giá khả năng hiểu và vận dụng tiếng Việt của các mô hình AI, đặc biệt là mô hình ngôn ngữ lớn (LLM).

Zalo AI Summit là diễn đàn thường niên do Zalo tổ chức, quy tụ cộng đồng nghiên cứu, kỹ sư và doanh nghiệp quan tâm đến trí tuệ nhân tạo tại Việt Nam.

VMLU được cung cấp miễn phí, ban đầu gồm 10.880 câu hỏi trắc nghiệm chuẩn hóa thuộc 58 chủ đề. Bộ đánh giá sau đó được mở rộng với các nội dung đọc hiểu, suy luận và hội thoại, giúp nhà nghiên cứu, nhà phát triển so sánh năng lực giữa các mô hình ngôn ngữ.

Đến tháng 10/2026, VMLU ghi nhận 2.576 lượt tải bộ dữ liệu, hơn 20.000 lượt đánh giá và kết quả công bố của 77 mô hình ngôn ngữ lớn trong nước và quốc tế. Trong số này có 25 mô hình thuộc nhóm được huấn luyện từ đầu.

Zalo cũng tổ chức Zalo AI Challenge từ năm 2018 nhằm tạo sân chơi cho cộng đồng nghiên cứu và phát triển AI. Qua 7 mùa giải, cuộc thi đã đưa ra 20 bài toán thực tiễn và thu hút hàng nghìn đội thi mỗi năm.

Năm 2026, mùa giải thứ 8 mang chủ đề “Advancing AI Agents for Real Life” (Đưa AI tác nhân vào đời sống) thu hút hơn 1.000 đội đăng ký chỉ sau chưa đầy 72 giờ mở cổng. Con số này vượt mức 740 đội tham gia sau 7 ngày của mùa giải năm 2025.

Bên cạnh cuộc thi, Zalo AI Summit được tổ chức thường niên, tạo diễn đàn để các nhà nghiên cứu, kỹ sư và doanh nghiệp chia sẻ kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm triển khai cũng như những ứng dụng AI trong thực tế.

Bằng khen và cúp vinh danh Doanh nghiệp AI tiêu biểu dành cho Zalo Platforms tại AI Awards 2026.

Tháng 6/2025, Zalo gia nhập Liên minh AI Âu Lạc cùng hơn 20 cơ quan nhà nước, doanh nghiệp công nghệ, viện nghiên cứu và trường đại học. Liên minh tập trung vào nghiên cứu, phát triển, xây dựng quy chuẩn và chính sách AI, đồng thời thúc đẩy đào tạo nguồn nhân lực trong lĩnh vực này.

Việc được vinh danh tại AI Awards 2026 bổ sung thêm một dấu mốc trong hoạt động phát triển AI của Zalo, từ nghiên cứu mô hình ngôn ngữ lớn, triển khai tính năng trên các nền tảng phục vụ người dùng đến chia sẻ công cụ và kết nối cộng đồng nghiên cứu.

AI4VN là sự kiện thường niên được tổ chức từ năm 2018, dưới sự chỉ đạo của Bộ Khoa học và Công nghệ, do Báo VnExpress phối hợp tổ chức. Năm 2026, chương trình phối hợp với Đại học Quốc gia Hà Nội nhằm thúc đẩy nghiên cứu và ứng dụng AI. Trong khuôn khổ sự kiện, AI Awards 2026 vinh danh các giải pháp, sản phẩm AI xuất sắc, tài năng AI Việt Nam và doanh nghiệp có đóng góp tiêu biểu trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.