Trong bài viết này, Trải Nghiệm Số sẽ hướng dẫn bạn cách định dạng ổ cứng trên Windows 11.

Sử dụng File Explorer:

Cách dễ nhất và nhanh nhất để định dạng ổ cứng hoặc SSD trong Windows 11 là thông qua File Explorer. Nó hoạt động với các ổ đĩa bên ngoài cũng như bên trong và nhanh hơn nhiều so với các kỹ thuật khác.

Bước 1: Bạn mở File Explorer bằng cách bấm biểu tượng trên thanh tác vụ hay phím tắt Win + E.

Bước 2: Trong giao diện This PC, bạn bấm chuột phải vào ổ cứng HDD hoặc SSD muốn định dạng và chọn Format.

Bước 3: Trong cửa sổ bật lên mở ra, bạn bảo đảm hệ thống tệp File system được chọn là NTFS (hệ thống tệp Windows).

Nếu bạn muốn ổ cứng cũng tương thích với macOS, bạn có thể chọn hệ thống tệp FAT32 hoặc exFAT.

Bước 4: Không thay đổi kích thước phân bổ và để nó được đặt theo mặc định.

Sau đó, bạn chọn Quick format và bấm Start để định dạng đĩa lưu trữ. Bạn chờ đợi quá trình định dạng ổ cứng HDD hoặc SSD của mình trong Windows 11 hoàn tất và đóng cửa sổ.

Lưu ý: Quick format giúp định dạng nhanh hơn, nhưng nó không xóa dữ liệu hoàn toàn. Thay vào đó, nó chỉ đơn giản là xóa các tham chiếu đến bộ nhớ, khiến chúng không thể truy cập được. Dữ liệu sẽ bị ghi đè khi bạn bắt đầu thêm tệp mới vào đĩa lưu trữ. Nếu bạn muốn xóa hoàn toàn dữ liệu khỏi tất cả các ngành, hãy bỏ chọn Quick format. Việc này hữu ích khi bạn muốn tặng thiết bị lưu trữ cho người khác, vì việc khôi phục dữ liệu đã xóa bằng phần mềm của bên thứ ba trở nên khó khăn hơn.

Sử dụng Settings:

Ngoài File Explorer, bạn cũng có thể định dạng ổ cứng HDD hoặc SSD trong Windows 11 từ Settings.

Bước 1: Bạn mở Settings trong trình đơn Start hay bấm phím tắt Win + I.

Bước 2: Bạn điều hướng tới System > Storage > Advanced storage settings > Disks & volumes.

Bước 3: Tại đây, bạn bấm vào phân vùng muốn định dạng > bấm Properties.

Bước 4: Bạn bấm Format.

Bước 5: Trong giao diện mở ra, đặt tên trong trường Label và chọn NTFS làm hệ thống tệp.

Cuối cùng, bấm Format.

Sử dụng Disk Management:

Mặc dù Disk Management có thể hơi khó khăn đối với nhiều người, nhưng đó thực sự là cách tốt nhất để định dạng ổ cứng HDD hoặc SSD trong Windows 11.

Bước 1: Bạn mở trình đơn chuột phải của nút Start bằng cách bấm phím tắt Win + X > chọn Disk Management.

Bước 2: Trong cửa sổ Disk Management, bạn sẽ tìm thấy ổ cứng được kết nối hoặc bộ lưu trữ SSD, thường được đánh dấu là Disk 1 trở lên. Ở phía bên phải, nó sẽ hiển thị phân vùng chính.

Để định dạng, bạn bấm chuột phải lên phân vùng đó và chọn Format.

Bước 3: Trong giao diện định dạng hiện ra, bạn đặt tên cho ổ cứng HDD hoặc SSD trong trường Volume label và bấm OK.

Bạn có thể bỏ chọn Perform a quick format nếu muốn thực sự xóa tất cả dữ liệu thay vì tham chiếu bộ nhớ.

Sử dụng Command Prompt:

Bạn cũng có thể định dạng ổ cứng HDD hoặc SSD trong Windows 11 bằng cách sử dụng Command Prompt.

Bước 1: Bạn khởi chạy Command Prompt với quyền quản trị bằng cách nhập cmd vào hộp Search > chọn Run as administrator.

Bước 2: Bạn nhập lệnh diskpart > bấm Enter để mở DiskPart.

Bước 3: Tiếp theo, bạn chạy lệnh list disk để liệt kê tất cả các ổ cứng HDD và SSD được kết nối với máy tính Windows 11 của bạn.

Ghi lại số đĩa (hiển thị dưới cột thứ hai) của ổ cứng mà bạn muốn định dạng. Bảo đảm chọn đúng số đĩa vì chọn sai đĩa sẽ dẫn đến việc xóa nhầm dữ liệu. Thí dụ, mình muốn định dạng ổ đĩa 1 thì ghi nhớ 1.

Bước 4: Bạn chọn đĩa bằng cách chạy lệnh select disk X.

Trong đó, thay thế X bằng số đĩa muốn định dạng. Theo thí dụ thì mình sẽ nhập select disk 1 > bấm Enter.

Bước 5: Cuối cùng, chạy lệnh clean để định dạng ổ cứng HDD hoặc SSD trong Windows 11.

Bước 6: Bây giờ, bạn cần khởi tạo đĩa để sử dụng nó. Để làm được điều này, hãy chạy lần lượt các lệnh dưới đây.

create partition primary

select partition 1

active

format FS=NTFS quick

assign letter=X

exit

Trong lệnh thứ năm, nơi bạn gán ký tự ổ đĩa, hãy thay thế X bằng ký tự mong muốn.

Khi hoàn tất, bạn có thể sử dụng đĩa cứng HDD hoặc SSD đã được định dạng thông qua File Explorer.

Xem thêm:

• Cách tiết kiệm điện và tăng tuổi thọ ổ cứng trong Windows 11
• Cách di chuyển dữ liệu ổ cứng cài đặt Windows 11 sang SSD
• Cách kiểm tra và kích hoạt tính năng TRIM của SSD trên Windows 10

Các điều cần lưu ý khi định dạng ổ cứng:

Khi quyết định định dạng ổ cứng, có một số điều quan trọng bạn nên lưu ý để đảm bảo an toàn cho dữ liệu của mình:

• Sao lưu dữ liệu quan trọng: Trước khi tiến hành định dạng, hãy chắc chắn rằng bạn đã sao lưu tất cả dữ liệu quan trọng có trên ổ cứng. Việc này giúp bạn tránh mất mát dữ liệu không đáng có.
• Chọn đúng hệ thống tệp: Như đã đề cập, lựa chọn giữa NTFS, FAT32, và exFAT cần phụ thuộc vào nhu cầu sử dụng. NTFS thích hợp cho người dùng Windows, còn FAT32 và exFAT là lựa chọn tốt cho việc chia sẻ dữ liệu với các thiết bị khác như macOS.
• Cẩn thận với Quick Format: Nếu bạn chỉ cần định dạng nhanh chóng, Quick Format là lựa chọn hợp lý. Tuy nhiên, nếu bạn muốn bảo đảm rằng dữ liệu cũ không thể phục hồi, hãy bỏ chọn tùy chọn này và thực hiện định dạng hoàn toàn.
• Kiểm tra trạng thái đĩa: Trước khi định dạng, kiểm tra tình trạng ổ cứng có bị lỗi hay không. Sử dụng công cụ chẩn đoán để kiểm tra và sửa lỗi nếu cần.
• Hiểu biết về Command Prompt: Nếu bạn là người sử dụng chuyên nghiệp, việc sử dụng Command Prompt có thể giúp bạn thực hiện định dạng với nhiều tùy chọn hơn, nhưng cần phải cẩn thận với các lệnh để tránh xóa nhầm dữ liệu.

Hy vọng những mẹo trên sẽ giúp bạn thực hiện việc định dạng ổ cứng trong Windows 11 hiệu quả và an toàn hơn.

Do mình sử dụng Synology NAS nên bài này sẽ lấy NAS này làm ví dụ, các NAS khác bạn hãy tìm tính năng tương tự nếu có hỗ trợ nhé.

HDD Hibernation

Bạn có thể chỉ định khoảng thời gian đĩa cứng không hoạt động trước khi chuyển sang chế độ ngủ đông của HDD. Trong thời gian ngủ đông của HDD, ổ cứng sẽ ngừng quay, giảm tiêu thụ điện năng và đặc biệt hơn là kéo dài tuổi thọ của đĩa cứng. Bạn có thể chỉ định các khoảng thời gian khác nhau cho đĩa cứng bên trong và đĩa cứng eSATA / USB bên ngoài.

Trong chế độ ngủ đông của hệ thống:

• Các đèn LED của ổ cứng sẽ tắt.
• Nguồn điện cho các đĩa cứng bị cắt.
• CPU dừng.
• Quạt bên ngoài dừng.
• Đèn LED trên các cổng LAN tắt.

Khi có truy cập qua giao thức SMB / CIFS thì sẽ “đánh thức” hệ thống, bao gồm bất kỳ trình duyệt tệp Windows nào đang hoạt động trong mạng.

Để bật HDD Hibernation bạn vào Control Panel, bên tab trái bạn chọn Hardware & Power.

Chọn Tab HDD HIbernation và tiết lập thời gian cho ổ cứng ngủ đông phía dưới mục “The internal hard disk(s)….”

Trường hợp bạn muốn thiết lập chế độ ngủ đông cho các ổ cắm ngắn qua cổng USB (chỉ một số loại ổ có hỗ trợ chức năng này), bạn hãy thiết lập thời gian ở mục bên dưới “USB hard disk will hibernate…”.

Thiết lập để tắt toàn bộ Synology NAS

Phần này thì tuỳ nhu cầu của từng công ty hay cá nhân. Ví dụ bạn đòi hỏi dữ liệu phải luôn có thể truy cập 24/24 từ xa thì bỏ mục này đi. Còn ví dụ như mình dùng cá nhân, tối khuya đi ngủ mình không dùng đến nên mình đã thiết lập chế độ tắt tự động. Cách làm như sau:

Bước 1: Vào Control Panel, bên tab trái bạn chọn Hardware & Power. Chọn tab Power Schedule > bấm nút Create để tạo một task mới.

Bạn có hai tuỳ chọn, Startup là bật NAS, Shutdown là tắt NAS, bạn hãy thiết lập hai mốc thời gian cho 2 sự kiện này, ví dụ bên dưới mình tắt NAS từ 0h đến 9h sáng.

Hy vọng thủ thuật trên sẽ giúp ích cho bạn trong việc tiết kiệm điện khi sử dụng các thiết bị NAS này!

Giám sát và tối ưu hiệu suất hệ thống

Ngoài việc thiết lập chế độ ngủ đông và lịch tắt cho NAS, bạn cũng nên thường xuyên kiểm tra hiệu suất hoạt động của hệ thống. Sử dụng các công cụ giám sát của Synology như Resource Monitor để theo dõi mức tiêu thụ CPU, RAM và ổ cứng. Khi phát hiện các dịch vụ không cần thiết đang chiếm dụng tài nguyên, bạn nên tắt hoặc điều chỉnh chúng để tiết kiệm điện năng hơn.

Sử dụng loại ổ cứng tiết kiệm năng lượng

Chọn ổ cứng có khả năng tiết kiệm năng lượng là một trong những cách hiệu quả giúp giảm mức tiêu thụ điện cho NAS. Các ổ cứng được thiết kế chuyên dụng cho NAS thường có tính năng tiết kiệm điện tốt hơn so với các ổ cứng thông thường.

Thực hiện nâng cấp firmware thường xuyên

Đừng quên kiểm tra và cập nhật firmware cho Synology NAS để đảm bảo rằng bạn đang sử dụng phiên bản mới nhất với đủ các bản vá lỗ hổng và cải tiến hiệu suất. Các bản cập nhật này không chỉ giúp tăng cường bảo mật mà còn có thể cải thiện khả năng tiết kiệm điện của thiết bị.

Cấu hình các dịch vụ không cần thiết

Nếu bạn không cần các dịch vụ như FTP, Web Server hay Surveillance Station, bạn nên tắt chúng để giảm nhẹ gánh nặng cho hệ thống và tiết kiệm điện. Việc cấu hình đúng các dịch vụ sẽ giúp hệ thống hoạt động ổn định và tiết kiệm năng lượng tối ưu hơn.