Zalo AI Challenge 2026 chính thức khởi động ngày 26/10, với chủ đề “Advancing AI Agents for Real Life” (Đưa AI tác nhân vào đời sống). Cuộc thi có tổng giải thưởng lên đến 12.000 USD, tập trung vào hai thử thách phát triển AI có khả năng thực hiện yêu cầu bằng giọng nói tiếng Việt và phân tích dữ liệu để hỗ trợ ra quyết định.
Đây là mùa giải thứ 8 của Zalo AI Challenge. Năm nay, mỗi đội quán quân nhận 3.500 USD, mỗi đội á quân nhận 2.500 USD cùng các phần quà hiện vật từ ban tổ chức.
Hai bài toán AI tác nhân hướng đến nhu cầu thực tế
AI tác nhân (Agentic AI) là hướng phát triển của trí tuệ nhân tạo, cho phép hệ thống không chỉ trả lời câu hỏi hay tạo nội dung mà còn lập kế hoạch, sử dụng công cụ và thực hiện nhiều bước để hoàn thành nhiệm vụ được giao.
Với chủ đề năm nay, Zalo AI Challenge 2026 đưa ra hai bảng đấu là LifeMate và DataMate, tương ứng với AI tác nhân giọng nói (Voice Agents) và AI tác nhân dữ liệu (Data Agents). Cả hai hướng đến việc đưa AI vào những công việc cụ thể, từ điều khiển thiết bị, thực hiện tác vụ hằng ngày đến xử lý thông tin và hỗ trợ ra quyết định.
LifeMate: Phát triển trợ lý AI thực hiện yêu cầu bằng giọng nói
Bảng đấu LifeMate đặt ra bài toán xây dựng AI tác nhân có thể tiếp nhận yêu cầu bằng giọng nói tiếng Việt, xác định các thao tác cần thiết và thực hiện nhiệm vụ tương ứng. Thay vì phải mở nhiều ứng dụng để đặt xe, gọi đồ ăn, điều khiển thiết bị nhà thông minh hay tạo lịch nhắc, người dùng có thể giao việc trực tiếp cho AI bằng ngôn ngữ tự nhiên.
Để giải quyết bài toán, các đội thi cần phát triển hệ thống có khả năng hiểu những cách phát âm và diễn đạt tiếng Việt đa dạng, xác định đúng yêu cầu và thực hiện chính xác các bước cần thiết. Khi thông tin chưa đầy đủ, AI phải biết hỏi lại người dùng; khi không có ứng dụng phù hợp, hệ thống không được tự ý thực hiện hành động.
Bộ dữ liệu của LifeMate được xây dựng từ các tình huống quen thuộc trong đời sống người Việt, sử dụng cả giọng nói tổng hợp và giọng người thật từ ba miền Bắc, Trung, Nam.
Thông qua thử thách này, cuộc thi hướng đến thúc đẩy các trợ lý AI có khả năng tương tác tự nhiên và hỗ trợ nhiều nhóm người dùng, trong đó có người cao tuổi, người hạn chế kỹ năng sử dụng thiết bị số hoặc những người cần thao tác rảnh tay khi lái xe, nấu ăn và làm việc nhà.
DataMate: Dùng AI phân tích dữ liệu, hỗ trợ ra quyết định
Trong kinh doanh và quản lý, bảng tính được sử dụng phổ biến để theo dõi doanh thu, hàng tồn kho, công nợ, kết quả học tập và nhiều loại thông tin khác. Tuy nhiên, việc tìm kiếm, tổng hợp và phân tích dữ liệu vẫn có thể tốn nhiều thời gian, đặc biệt với những cá nhân và tổ chức không có đội ngũ chuyên trách.
Bảng đấu DataMate yêu cầu các đội phát triển AI tác nhân có khả năng trả lời chính xác câu hỏi bằng tiếng Việt dựa trên dữ liệu có sẵn. Hệ thống phải xác định thông tin liên quan, thực hiện các bước xử lý và phân tích cần thiết, sau đó đưa ra kết quả phù hợp với yêu cầu.
Thách thức nằm ở việc dữ liệu thực tế có thể phân tán, thiếu chuẩn hóa hoặc không được sắp xếp thống nhất. Vì vậy, AI cần hiểu đúng câu hỏi, truy xuất dữ liệu phù hợp và bảo đảm độ chính xác của kết quả. Khi không đủ thông tin để đưa ra kết luận, hệ thống phải biết từ chối thay vì suy đoán.
Nếu được ứng dụng hiệu quả, các tác nhân AI theo hướng này có thể hỗ trợ hộ kinh doanh theo dõi hoạt động bán hàng, giáo viên phân tích kết quả học tập, nhân viên văn phòng tổng hợp số liệu và các tổ chức nhỏ khai thác dữ liệu mà không cần sử dụng những công cụ phân tích phức tạp.
Tiếp tục phát triển cộng đồng AI Việt Nam
Sau 7 mùa giải với 20 bài toán thực tiễn và hàng nghìn đội thi tham gia, Zalo AI Challenge tiếp tục tạo sân chơi để các kỹ sư, nhà nghiên cứu và tài năng trẻ thử sức với những thách thức trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo.
Ông Nguyễn Minh Tú, Giám đốc Công nghệ Zalo, Trưởng Ban tổ chức Zalo AI Challenge 2026, cho biết: “Zalo AI Challenge 2026 đánh dấu bước chuyển mình quan trọng khi đưa trí tuệ nhân tạo từ vai trò hỗ trợ sang thực thi thông qua hai thử thách AI tác nhân LifeMate và DataMate. Cuộc thi không chỉ đặt ra những thách thức về công nghệ mà còn hướng đến nhu cầu thực tiễn của người Việt, từ việc giao nhiệm vụ bằng giọng nói đến bình dân hóa công nghệ phân tích dữ liệu. Qua đó, Zalo mong muốn tiếp tục đồng hành cùng cộng đồng công nghệ trong nước, thúc đẩy ứng dụng AI vào đời sống và góp phần nâng cao năng lực làm chủ công nghệ của Việt Nam”.
Cuộc thi tiếp tục áp dụng cơ chế chấm điểm tự động và bảng xếp hạng cập nhật theo thời gian thực. Các đội có thể gửi lại giải pháp, kiểm tra kết quả và theo dõi thứ hạng trong quá trình thi đấu để điều chỉnh phương pháp, tối ưu thuật toán. Việc đánh giá dựa trên các tiêu chí và bộ dữ liệu thống nhất nhằm bảo đảm tính minh bạch, công bằng giữa các đội.
Ban cố vấn Zalo AI Challenge 2026 có sự tham gia của các chuyên gia trong lĩnh vực nghiên cứu và phát triển AI từ doanh nghiệp và cơ sở đào tạo trong, ngoài nước. Trong đó có Giáo sư Nguyễn Lê Minh, Trưởng phòng thí nghiệm Học máy và Hiểu ngôn ngữ tự nhiên, Viện Khoa học và Công nghệ Tiên tiến Nhật Bản (JAIST); Phó Giáo sư, Tiến sĩ Quản Thành Thơ, Trưởng khoa Khoa học và Kỹ thuật Máy tính, Trường Đại học Bách khoa, Đại học Quốc gia TP.HCM.
Đại diện Zalo AI trong ban cố vấn gồm Tiến sĩ Nguyễn Trường Sơn, Giám đốc Khoa học; Thạc sĩ Nguyễn Cảnh Hưng, Giám đốc Kỹ thuật; và Thạc sĩ Trần Văn Hòa, Trưởng bộ phận AI.
Thông qua hai thử thách LifeMate và DataMate, Zalo AI Challenge 2026 tiếp tục hướng đến phát triển các giải pháp AI có tính ứng dụng, đồng thời tạo điều kiện để cộng đồng công nghệ trong nước nâng cao năng lực nghiên cứu, phát triển và làm chủ công nghệ.