Lịch sử phát triển

Drive.ai được thành lập năm 2015 thông qua Phòng thí nghiệm AI của Đại học Stanford bởi một nhóm sinh viên tốt nghiệp và tiến sĩ. Ban đầu, nhóm đã làm việc để phát triển một bộ kit có thể thêm vào bất kỳ chiếc xe nào để có hệ thống lái tự động.

Vào tháng 6 năm 2017, Drive.ai đã huy động một vòng tài trợ Series B trị giá 50 triệu đô la do New Enterprise Associates dẫn đầu với sự tham gia của GGV Capital, Quỹ đầu tư mạo hiểm phía Bắc và các nhà đầu tư trước đó.  Cùng tháng đó, Lyft tuyên bố hợp tác với Drive.ai để thực hiện một chương trình thí điểm tại San Francisco.

Drive.ai đã huy động thêm 15 triệu đô la vào tháng 9 năm 2017 bao gồm cả sự tham gia của Grab, một công ty “taxi công nghệ” ở Đông Nam Á mà người Việt Nam quá rành.

Vào tháng 5 năm 2018, Drive.ai đã làm việc với Hiệp hội quản lý vận tải Frisco và sẽ phát hành một dịch vụ xe khách tự lái theo yêu cầu tại Frisco, Texas trong suốt chương trình thí điểm 6 tháng đầu tiên. Đây là lần đầu tiên Texas cho phép triển khai công khai xe tự lái.

Chương trình thí điểm ban đầu  sử dụng các trình điều khiển an toàn để giám sát hoạt động của xe, nhưng cuối cùng sẽ chuyển sang hoạt động không cần lái xe với giám sát từ xa.

Tháng 10 năm 2018, Drive.ai tuyên bố rằng họ sẽ ra mắt một dịch vụ chở khách tự lái tương tự ở Arlington, Texas.

Công nghệ xe tự lái của Drive.ai

Vào tháng 2 năm 2017, Drive.ai đã phát hành đoạn phim video đầu tiên về công nghệ của mình, với một trong những chiếc xe Lincoln MKZ tự lái điều hướng trên đường phố Mountain View lúc trời tối và đang mưa.

Tháng 5 năm 2018, Drive.ai đã phát hành một video có một chiếc xe không người lái Nissan NV200 màu cam tự điều hướng các đường phố tại Frisco. Video có các đường phố riêng cũng như các giao lộ nhộn nhịp và vòng tròn giao thông.

Hệ thống nhận dạng đối tượng của xe hơi xác định và định tuyến xung quanh các phương tiện khác, người đi bộ và người đi xe đạp một cách an toàn. Xe ô tô của Drive.ai bao gồm màn hình ở bên ngoài xe, một trên mui xe, một ở phía sau và một ở mỗi bên, để “liên lạc” với người đi bộ.

Drive.ai thu thập dữ liệu dọc theo các tuyến đường mà nó sẽ sử dụng để tạo bản đồ độ phân giải cao ba chiều để hỗ trợ công nghệ tự lái.

Apple sẽ mua lại Drive.ai?

Theo trang Apple Insider, Apple có thể đạt được một thoả thuận “thuê lại” các kỹ sư và đội ngũ nhân sự của Drive.ai. Có vẻ thương vụ này chủ yếu tìm kiếm tài năng ở mảng xe tự lái cũng như các tài sản trí tuệ. Nếu việc này được diễn ra thì có vẻ Apple quan tâm thực sự đến việc phát triển xe tự lái.

Nếu thương vụ thành công, Apple sẽ có thêm đội ngũ kỹ sư dày dạn kinh nghiệm ở mảng xe tự lái. Drive.ai cho biết hãng có hơn 100 kỹ sư gồm cả các chuyên gia về trí tuệ nhân tạo. Cho đến nay, dự án xe tự lái của Apple vẫn một bí mật. Ban đầu nhiều nguồn tin rò rỉ dự án này có tên Project Titan nhưng sau đó không còn nhiều thông tin về dự án này nữa cho đến tháng 4.2019, Apple đã có 69 chiếc xe thử nghiệm công nghệ tự lái trên đường phố California.

Xe không người lái đang là một xu hướng sẽ sớm trở thành thực tế. Vấn đề đáng bàn hiện nay không phải là nó có được đưa vào sử dụng hay không, mà là khi nào. Mặc dù rất nhiều thông tin đã được đưa ra, nhưng còn đó nhiều dấu hỏi về mô hình lái xe tiên tiến này mà không phải ai cũng có thể trả lời. Hình thức kinh doanh nào sẽ tốt nhất một khi xe tự lái được thương mại hóa? Hình dạng xe thế nào thì tốt nhất cho mọi người? Hãng nào sẽ nắm thị phần lớn ở lĩnh vực mới mẻ này?

Đó đều là những câu hỏi lớn chưa thể trả lời chính xác ở thời điểm này. Tuy nhiên ít nhất chúng ta có thể hình dung được công nghệ này sẽ thay đổi ngành ô tô truyền thống như thế nào trong tương lai.

Sẽ không còn người sở hữu xe riêng?

Có hai vấn đề đặt ra trong việc sở hữu xe tự lái. Đầu tiên là chuyện người ta có sẽ bỏ tiền mua xe tự lái hay không. Giả sử các cá nhân và gia đình vẫn mua xe dạng này và sử dụng chúng để di chuyển. Vì chiếc xe hoàn toàn tự lái mà không cần con người can thiệp nên sẽ có nhiều thứ thú vị diễn ra. Con người sẽ có thời gian rảnh rỗi nhiều hơn khi ngồi trên xe. Trẻ em, người già, người khuyết tật hay những người trước đây chưa biết lái xe có thể tự đi xe một mình. Vì xe có thể tự lái nên chủ xe có thể dùng xe để đưa rước người khác hay vận chuyển hàng hóa (đây có thể là mô hình tương lai của dịch vụ như Uber hay Grab).

Với việc này người dân dù sở hữu xe nhưng họ còn có thể dùng nó trong kinh doanh, chắc chắn sẽ làm thay đổi nhiều ngành nghề như cho thuê xe, ngành du lịch, thậm chí ảnh hưởng đến cả hãng sản xuất xe.

Điều này dẫn đến một vấn đề thứ hai, là nếu xe tự lái được thì một khi đưa người này từ điểm A đến điểm B, xe có thể tự đi đưa người khác có nhu cầu đi đến điểm khác. Khi đó, chiếc xe trở thành một thiết bị cung cấp dịch vụ, và con người sẽ đặt câu hỏi rằng liệu họ có sở hữu xe riêng hay không trong khi có thể tận dụng xe dạng dịch vụ như vậy.

Nếu xem xe tự lái như một dạng dịch vụ, người ta chỉ phải trả tiền cho xe chạy từ điểm này đến điểm kia mà không phải trả chi phí sở hữu xe hay các chi phí bảo trì, bảo dưỡng khác. Đây chính là mô hình kinh doanh hiện nay của Uber hay Lyft. Nhưng nếu xe không cần tài xế thì dịch vụ có lẽ sẽ phát triển mạnh hơn, người dùng sẽ dùng nhiều hơn.

Nếu việc này là phổ biến, có thể hình dung sâu hơn rằng, người dùng có thể trả tiền thuê xe như thuê bao tháng. Với tiến bộ công nghệ và không phụ thuộc thời gian của tài xế, thì một người có thể trả tiền theo tháng để được xe đưa rước bất kỳ nơi nào, bất kỳ khi nào cần.

Khi đó, sẽ có người thắc mắc về khả năng đáp ứng nhu cầu của người dùng, liệu xe có đủ phục vụ hết người cần dịch vụ hay không. Vấn đề này cũng như bao hình thức cho thuê dịch vụ hiện nay, rằng tùy theo giá tiền thuê bao mà dịch vụ sẽ cung cấp các gói khác nhau. Ví dụ với số tiền thuê khác nhau, người dùng sẽ được đi xe xịn hay rẻ, phải chờ lâu hay chờ ít hơn khi yêu cầu xe, trang bị công nghệ trên xe…

Một câu hỏi quan trọng không kém là ai hay những ai sẽ cung cấp dịch vụ dạng này? Đối tượng đầu tiên có thể nghĩ đến chính là các hãng sản xuất xe tự lái, họ sẽ cung cấp dịch vụ dựa trên các xe tự lái do họ chế tạo ra. Ví dụ, một người có thể trả phí để dùng một chiếc Ford trong một thành phố nhất định với lộ trình có sẵn, hoặc họ có thể trả cao hơn để được dùng một chiếc Mercedes chẳng hạn.

Tất nhiên ngoài các hãng sản xuất xe ra thì có thể có các đại lý sở hữu nhiều xe của nhiều hãng khác nhau cung cấp dịch vụ cho thuê này. Ngoài việc cung cấp xe của nhiều hãng khác nhau, cá đại lý này có thể nghĩ đến các dịch vụ khác để thu hút người dùng như cung cấp bản đồ chi tiết ở một khu vực nào đó, hay cung cấp dịch vụ đặc biệt đến những khách hàng có nhu cầu khác biệt. Một nhà cung cấp dịch vụ này có thể hình dung chính là Uber. Công ty này được cho là đang đầu tư rất mạnh vào công nghệ xe không người lái, để tham gia vào thị trường có thể sẽ phát triển mạnh này trong những năm tới.

Một vấn đề nữa là kích thước xe tự lái trong tương lai sẽ như thế nào. Thống kê cho thấy hầu hết các xe chạy trên đường phố Mỹ hiện nay đều do một người lái, điều này sẽ ảnh hưởng đến việc thiết kế xe tự lái để chúng không quá lớn, dẫn đến tiêu phí nhiên liệu. Do đó, sẽ rất hợp lý nếu hầu hết xe tự lái đều chỉ có một chỗ, sẽ góp phần tiết kiệm nhiên liệu, giảm bớt nguyên liệu chế tạo, và không chiếm nhiều không gian trên đường. Dĩ nhiên các xe tự lái khác, đạt đến 20-30 chỗ thì vẫn có, dựa trên nhu cầu của người dùng mà các hãng sẽ sản xuất.

Một hãng có thể làm xe tự lái không?

Với tất cả những hình dung và phỏng đoán trên, có thể thấy rằng sẽ không có hãng nào hoàn toàn độc chiếm thị trường. Sẽ rất hợp lý nếu có nhiều hãng cùng tham gia chia sẻ thị trường xe tự lái, như thị trường xe truyền thống hiện nay.

Ngày nay, con người sử dụng các phương tiện giao thông bằng rất nhiều cách. Có người sở hữu xe riêng. Có người thuê xe khi cần thiết. Có người lại thích dùng các dịch vụ chia sẻ xe như Uber hay Lyft. Có người lại đi xe công cộng, thậm chí đi xe đạp, xe máy hoặc đi bộ. Tuy nhiên không phải lúc nào họ cũng chỉ di chuyển theo một trong các hình thức trên, mà sẽ luân phiên thay đổi giữa chúng tùy theo các nhu cầu hàng ngày. Do đó, khi xuất hiện xe tự lái thì chắc chắn nhu cầu này của người dùng vẫn sẽ giữ.

Chỉ khác là, dịch vụ đi nhờ xe sẽ thay đổi như đã nói trên. Những người thích sở hữu vẫn sẽ mua một chiếc xe tự lái. Dịch vụ xe công cộng vẫn chiếm ưu thế chủ đạo (tại Mỹ). Sẽ có nhiều không gian cho các hình thức kinh doanh và hãng xe tham gia thị trường xe không người lái, nhưng chắc chắn không phải ai tham gia cũng đều có thị phần tốt.

Một điều chắc chắn rằng, nhiều công ty mới sẽ thành công khi tham gia và thêm vào các dịch vụ giá trị gia tăng cho xe tự lái, nhưng chắc chắn sẽ không có công ty nào cung cấp đầy đủ dịch vụ từ đầu tới cuối (Nếu có một công ty như vậy thì chỉ có thể là Apple, với dự án Titan bí mật của họ – tương tự cách họ vừa làm phần cứng lẫn phần mềm cho các thiết bị iOS, OSX). Ví dụ, xe tự lái sẽ vẫn là một tập hợp của những thiết bị, phần mềm từ nhiều công ty khác nhau: các cảm biến và phụ kiện trên xe; các phần mềm an ninh để giúp việc kết nối xe với các thiết bị khác được an toàn; vi xử lý mạnh mẽ, cao cấp để giúp xe đưa ra các quyết định trong quá trình xử lý; thiết bị điện tử giải trí trong xe; phần mềm bản đồ để xe định hướng… Với cách nhìn này, xe tự lái không phải là một thiết bị công nghệ mới đơn lẻ, mà là một hệ sinh thái mới trong nền kinh tế.

Thời gian sẽ trả lời

Những vấn đề đề cập ở trên dĩ nhiên chỉ là các phỏng đoán. Trong quá trình phát triển xe tự lái trong những năm tới, sẽ có nhiều công nghệ, sản phẩm, và mô hình kinh doanh mới sẽ khiến chúng ta bất ngờ. Dù sao đi nữa, những thay đổi mang lại từ xe tự lái chắc chắn không chỉ gói gọn trong lĩnh vực giao thông. Đó sẽ là một thay đổi rất đáng để thử.

Những chiếc taxi không người lái của nuTonomy – một startup chuyên về phần mềm xe hơi tự động tại Singapore sẽ bắt đầu đón khách từ ngày 25/8.

#1 Nhà máy lớn nhất thế giới

Một phần quan trọng trong kế hoạch phát triển của Tesla đó là Gigafactory, một nhà máy khổng lồ đang được xây dựng ở bang Nevada, Mỹ. Tại đây, Tesla dự tính sẽ sản xuất pin Li-ion dành cho các dòng xe của mình cũng như sản xuất giải pháp lưu trữ điện dùng cho hộ gia đình. Hiện công trình chỉ mới hoàn toàn 14% và theo kế hoạch và tính đến tháng 7 năm nay công ty đã chi 431 triệu USD vào nhà máy này. Nếu mọi chuyện suôn sẻ, Gigafactory sẽ hoàn thành vào năm 2020 (tuy nhiên việc sản xuất pin sẽ bắt đầu ngay từ năm 2017).

Trong năm 2014, Tesla ước tính sản lượng của Gigafactory vào năm 2020 sẽ là một số lượng cell tương ứng với 35 gigawatt giờ điện, hay 50 GWh / năm nếu quy đổi sang các gói pin thành phẩm. Để vận hành nhà máy cần 6.500 người và nguồn cung pin sẽ đủ cho khoảng 500.000 chiếc Tesla mỗi năm.

Lý do mà hãng quyết định xây dựng một cơ sở lớn như vậy là nhằm cắt giảm chi phí sản xuất pin lithium dùng cho xe hơi xuống 30% so với hiện nay. Tesla kỳ vọng giá thành mỗi cục pin sẽ xuống dưới 100$ cho mỗi kWh điện vào năm 2020, đạt tới “mốc lạm phát mà chi phí sản xuất một đoàn tàu chạy điện rẻ hơn chi phí làm ra một đoàn tàu chạy động cơ đốt trong, ngay cả khi không có trợ giá và không tính tới khoản tiền tiết kiệm được nhờ sử dụng điện so với xăng”.

#2 Một cục pin có thể cấp điện cho cả nhà

Khi Tesla giới thiệu cục pin dùng trong các hộ gia đình vào đầu năm ngoái, nó đã bán đắt như tôm tươi nhờ sự tiện dụng và thiết kế đẹp. Cục pin Powerwall giá 3500$ cho phép bạn trữ điện từ các hệ thống năng lượng mặt trời và nhiều sạch khác để sử dụng khi cúp điện hoặc bất kì lúc nào bạn cần. Khi cả nhà đi làm, đi học thì pin cũng tự sạc để sẵn sàng dùng vào buổi tối khi mọi người đã tụ họp về nhà. Giống như các phát minh khác của Tesla, hệ thống Powerwall ra mắt lần đầu vẫn còn nhiều khiếm khuyết, và hãng đã trả lời điều này bằng cách tăng sản xuất model thế hệ hai chuẩn bị bán ra vào mùa hè năm nay.

Mỗi cục Powerwall có thể chứa 6,4 kWh điện, và theo Tesla là đủ để cung cấp cho hầu hết các hộ gia đình vào buổi chiều chỉ bằng việc sạc điện thông qua tấm năng lượng mặt trời lúc trời còn sáng. Nhiều cục pin có thể được gắn trong cùng một nhà. Để bạn dễ so sánh thì TV của chúng ta dùng khoảng 0.1 kWh điện mỗi tiếng đồng hồ, tủ lạnh là 1.6 kWh mỗi ngày, máy giặt vào khoảng 2.3 kWh mỗi lần sử dụng.

#3 Trạm sạc xe điện miễn phí

Xe điện chạy pin, tức là càng chạy thì pin sẽ càng bị cạn đi giống như điện thoại hay laptop. Vậy nếu xe điện Tesla hết pin thì tài xế sẽ làm gì nếu họ không ở nhà? Tesla nghĩ về vấn đề này từ rất sớm và đã bắt đầu mở các trạm sạc công cộng của mình từ năm 2012. Mỗi trạm có nhiều trụ nhỏ, hãng gọi chúng là Supercharger vì lý do mỗi trụ có thể sạc đầy 1 xe Tesla trong khoảng 1 tiếng đồng hồ mà thôi. Theo thời gian, Tesla đã đầu tư càng lúc càng nhiều vào những trạm như thế này. Tính đến tháng 7 năm 2016, Tesla đã có 4157 trụ sạc ở 618 trạm trên toàn cầu. Đặc biệt, các trạm này hoàn toàn miễn phí cho người dùng xe Tesla.

Chưa hết, một số trạm Supercharger có lớp mái gắn nhiều tấm pin quang điện để tạo ra một phần lượng điện dùng cho xe, và Tesla đang muốn cấp điện cho tất cả các trạm này chỉ với năng lượng mặt trời mà thôi. Hãng thậm chí còn có tham vọng triển khai các trạm sạc battery-swapping, nơi tài xế có thể ghé vào, lấy một cục pin đã được sạc đầy gắn vào xe rồi lái đi ngay, còn cục pin đã hết thì sẽ được nạp điện từ từ. Toàn bộ quá trình thay pin này chỉ mất 90 giây!

#4 Cánh tay sạc hình con rắn

Sản phẩm này vẫn chưa ra mắt, chúng ta chỉ biết rằng Tesla đã phát triển nó được một thời gian. Musk giới thiệu một nguyên mẫu hồi năm ngoái, nó là một cánh tay sạc dạng con rắn với khả năng tự động kết nối vào xe Tesla mà chẳng cần bạn phải kéo dây thủ công. Giống trong các phim viễn tưởng, con rắn này sẽ bung ra và lò dò đi tìm cổng sạc trên xe nhìn khá là ghê. Musk gợi ý rằng các cánh tay robot này có thể sẽ được bán cho khách hàng vào ngày nào đó để họ lắp đặt trong nhà, và cũng có thể Tesla sẽ gắn nó cho những trạm sạc của mình. Vậy là tài xế có thể sạc xe mà không cần bước ra khỏi xe.

#5 Showroom xe hơi trong container

Tesla có thể là công ty làm xe đầu tiên có một showroom di động có thể được chở đi bởi xe tải và “Tesla Mobile Container Store” đã có một tour đi vòng quanh nước Mỹ và Châu Âu hồi năm ngoái. Một điểm có thể bạn chưa biết ở Tesla: họ bán xe trực tiếp đến người mua, không phải thông qua đại lý (dealer) như các công ty xe truyền thống, bởi vậy họ mới cần showroom để cho khách đến xem trước khi quyết định chi tiền. Tesla mở showroom ở nhiều bang tại Mỹ và kết quả này có được là nhờ cuộc chiến pháp lý đầy căng thẳng giữa Tesla với luật pháp của từng bang lẫn sự phản đối của những hiệp hội đại lý xe. Ngoài showroom di động, công ty còn đang thử nghiệm nhiều cách khác để tiếp cận khách hàng.

Tương lai của Tesla

Với tất cả những dự án đầy tham vọng trên, rõ ràng Tesla đang tiến hóa rất nhanh. Mới đây Elon Musk cũng đã cập nhật kế hoạch lớn “Part Deux” của mình để chia sẻ về dự tính trong tương lai, chẳng hạn như tích hợp chặt chẽ hơn việc tạo ra điện và lưu trữ điện năng, mở rộng việc sử dụng pin điện cho nhiều loại hình giao thông vận tải khác chứ không chỉ có xe, nhắm tới tương lai tự động hóa hoàn toàn (xe tự lái là một ví dụ). Sớm nhất trong năm 2017, Tesla sẽ bắt đầu cho ra mắt xe tải và bus chạy điện. Mới đây hãng còn mua lại công ty năng lượng mặt trời SolarCity với giá 2,6 tỉ USD, đủ để cho thấy tham vọng của Elon Musk lớn đến đâu. Tương lai phía trước của Tesla sẽ rất thú vị.

Theo Tinh Tế