TP.HCM được kỳ vọng trở thành Trung tâm fintech (công nghệ tài chính) của cả nước khi tại đây tập hợp nhiều công ty phần mềm, doanh nghiệp công nghệ, khu công nghệ và trung tâm ươm tạo công nghệ; nơi khởi nghiệp của nhiều fintech; nơi có sẵn sàn giao dịch chứng khoán đầu tiên cũng như lớn nhất ở Việt Nam; có 15 ngân hàng (4 ngân hàng quốc tế) đặt trụ sở và nhiều quỹ đầu tư quốc tế,…

Ông Trần Vĩnh Tuyến, Phó Chủ tịch UBND TP.HCM, cho rằng nếu Thành phố không theo kịp xu thế phát triển công nghệ số, kinh tế số thì sẽ khó giải quyết các điểm nghẽn hiện nay mà thành phố đang gặp phải. Trong đó, việc đồng bộ hóa chính quyền thông minh, thanh toán không dùng tiền mặt là vấn đề quan trọng để xây dựng đô thị thông minh, từ đó giải quyết các bài toán về cơ sở hạ tầng giao thông, đô thị và biến đổi khí hậu.

Thứ trưởng Bộ TT-TT Phan Tâm phát biểu tại VIO 2019.

Có mặt tại VIO 2019, Thứ trưởng Bộ TT-TT Phan Tâm nhấn mạnh: “Lĩnh vực tài chính, ngân hàng là một trong những lĩnh vực xương sống của nền kinh tế với hàng triệu giao dịch giữa các cá nhân, tổ chức và doanh nghiệp mỗi giờ. Chính vì vậy việc áp dụng thành công các công nghệ số để phát triển các sản phẩm, dịch vụ mới, mô hình kinh doanh mới trong lĩnh vực tài chính, ngân hàng sẽ có tác động lan tỏa rất to lớn, có thể mang lại hiệu quả theo cấp số nhân đối với toàn bộ hoạt động kinh tế.

Chúng tôi tin tưởng, doanh nghiệp fintech Việt Nam sẽ hiện thực hoá chủ trương Make in Vietnam với nội hàm là sáng tạo của Việt Nam, thiết kế tại Việt Nam, phát triển tại Việt Nam. Đây là con đường tất yếu để Việt Nam có ngành tài chính ngân hàng không chỉ mạnh mà còn tự chủ”.

Có thể nói, fintech đang làm thay đổi sâu sắc phương thức và mô hình kinh doanh tạo ra nhiều cơ hội mới. Cùng với sự phát triển của kinh tế số, khu vực tài chính từ lâu đã là ngành sử dụng công nghệ số trong hoạt động thông qua việc số hóa các dịch vụ tài chính.

Dựa trên fintech, nhiều mô hình và sản phẩm tài chính số hoá đã xuất hiện như ví điện tử (Mobile wallet), chuyển tiền ngang hàng (Peer-To-Peer transfer), thanh toán di động (Mobile payment), ngân hàng di động (Mobile banking), cho vay ngang hàng (Peer-To-Peer lending), huy động vốn cộng đồng (Equity-based crowdfunding), ngân hàng chuỗi khối (Blockchain banking), ngân hàng số (Digital banking).

Nhờ có fintech, người dùng có thể chủ động thực hiện các dịch vụ tài chính không cần có sự hỗ trợ của nhân viên các tổ chức tài chính.

Vài năm gần đây, fintech đã và đang thu hút được sự quan tâm rất lớn tại Việt Nam. Theo số liệu, giá trị thị trường fintech Việt Nam năm 2017 khoảng 4.4 tỷ USD và dự kiến tăng 77%, ước khoảng 7.8 tỷ USD vào năm 2020. Từ 120 công ty vào năm 2018 và tăng lên 154 công ty fintech tính đến tháng 06/2019, với tổng số vốn gọi đầu tư tại thị trường nội địa là 117 triệu USD (trong đó, lĩnh vực thương mại điện tử là 104 triệu USD).

Theo các chuyên gia, trong việc định hình tương lai fintech Việt Nam, vấn đề hợp tác đôi bên cùng có lợi giữa các ngân hàng thương mại với doanh nghiệp fintech là vô cùng quan trọng. Hiện Việt Nam cũng có hơn 30 ngân hàng thương mại, và đặc biệt là hơn 1000 quỹ tín dụng nhân dân. Tuy nhiên, khoảng trống dành cho các dịch vụ tài chính vẫn còn rất lớn khi mới có khoảng 63% dân số có tài khoản ngân hàng.

Thống kê các mô hình kinh doanh của giới fintech Việt Nam cũng cho thấy, 72% cho rằng xu hướng chủ yếu hiện nay là hợp tác với các ngân hàng. 14% muốn sáng tạo những giải pháp hoàn toàn mới có thể kinh doanh bao trùm lên cả những dịch vụ do ngân hàng truyền thống cung cấp.

Liên kết giữa doanh nghiệp fintech và ngân hàng sẽ tạo ra nhiều lợi ích khi hai bên có thể bổ sung cho nhau. Theo ông Phạm Xuân Hoè – phó viện trưởng Viện Chiến lược ngân hàng, nguồn dữ liệu của các ngân hàng thương mại và những giải pháp nghiệp vụ như chấm điểm tín dụng hay chữ ký điện tử là những điểm đắt giá bổ sung được cho các fintech. Trong khi đó, các giải pháp sáng tạo từ fintech giúp ngân hàng truyền thống gia tăng thêm số sản phẩm tài chính vận hành trên nền tảng số tới khách hàng.

Tính đến tháng 6/2019, Việt Nam có khoảng 154 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực Fintech, 70% trong số đó là các công ty khởi nghiệp, với tổng số vốn gọi đầu tư tại thị trường nội địa là 117 triệu USD (trong đó, lĩnh vực thương mại điện tử là 104 triệu USD).

Tuy nhiên, các công ty Fintech ở Việt Nam hiện chủ yếu chỉ tập trung ở ba dịch vụ: thanh toán, cho vay ngang hàng và huy động vốn cộng đồng. Còn hệ sinh thái số trong lĩnh vực tài chính – ngân hàng ở Việt Nam mặc dù phát triển nở rộ gần đây nhưng vẫn đang còn nhiều hạn chế.

Theo ông Long, Việt Nam có môi trường tốt cho các công ty fintech phát triển nhưng các chính sách hỗ trợ của Nhà nước lại thiếu giải pháp cụ thể. Hiện chỉ có 2 trong 6 nước đang phát triển fintech ở khu vực là Việt Nam và Philippines chưa có cơ chế thử nghiệm (sandbox). Đây là điểm cần cải thiện trong khi các nước khác có chính sách rất cụ thể để triển khai. Đại diện HCA cũng đưa ra 4 rào cản của fintech Việt Nam về chính sách, vốn, kiến thức quản trị và nhận thức/tín nhiệm.

Đồng quan điểm, ông Nguyễn Sơn Hải, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Truyền thông VNPT-Media cho rằng, Việt Nam đang có một môi trường xã hội rất sẵn sàng cho Fintech, có môi trường công nghệ khá tốt, nhưng chưa đủ nền tảng pháp luật. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn tới cộng đồng Fintech Việt vẫn còn khá ít và đa phần là doanh nghiệp nhỏ, startup, mức độ hoàn thiện thấp, dịch vụ ít, chủ yếu là thanh toán và cho vay ngang hàng.

Trước những hạn chế này, ông Nguyễn Đình Thắng, Chủ tịch HĐQT ngân hàng Bưu điện Liên Việt kiến nghị cơ quan Nhà nước cần sớm ban hành pháp lý và cho phép cơ chế thử nghiệm (sandbox) cụ thể về các loại hình thanh toán không dùng tiền mặt, ngân hàng số; Hệ thống đại lý uỷ thác của ngân hàng về dịch vụ thanh toán không tiền mặt, hỗ trợ nạp tiền…

Ước tính trên thế giới hiện có khoảng 10.000 công ty Fintech đang cạnh tranh với các ngân hàng trong mọi lĩnh vực từ thanh toán, huy động vốn, cho vay, kinh doanh ngoại hối và cả tư vấn đầu tư. Các công ty Fintech trên thế giới đã nhận được hàng trăm tỷ USD vốn đầu tư trong vài năm gần đây.

Riêng ở Việt Nam, mặc dù Fintech đã và đang thu hút được sự quan tâm rất lớn tuy nhiên các công ty Fintech ở Việt Nam hiện chủ yếu chỉ tập trung ở ba dịch vụ: thanh toán, cho vay ngang hàng và huy động vốn cộng đồng. Vì nhiều lý do khác nhau, ở tầm vi mô lẫn vĩ mô, các lĩnh vực cụ thể khác như dịch vụ quản lý tài sản, quản lý thanh khoản, quản lý đầu tư, bảo hiểm, dịch vụ tư vấn tài chính tự động vẫn đang trong quá trình sơ khai.

Ông Lâm Nguyễn Hải Long, Chủ tịch HCA tại buổi họp báo công bố sự kiện VIO 2019.

Nói khác đi, hệ sinh thái số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng ở Việt Nam mặc dù phát triển nở rộ gần đây nhưng vẫn đang còn nhiều hạn chế và gặp không ít các khó khăn, trở ngại.

Công nghệ tài chính đang phát triển nhanh và mạnh mẽ, làm thay đổi sâu sắc phương thức và mô hình kinh doanh tạo ra nhiều cơ hội mới. Cùng với sự phát triển của kinh tế số, khu vực tài chính từ lâu đã là ngành sử dụng công nghệ số trong hoạt động thông qua việc số hóa các dịch vụ tài chính.

Dựa trên công nghệ tài chính, nhiều mô hình và sản phẩm tài chính số hoá đã xuất hiện như ví điện tử (Mobile wallet), chuyển tiền ngang hàng (Peer-To-Peer transfer), thanh toán di động (Mobile payment), ngân hàng di động (Mobile banking), cho vay ngang hàng (Peer-To-Peer lending), huy động vốn cộng đồng (Equity-based crowdfunding), ngân hàng chuỗi khối (Blockchain banking), ngân hàng số (Digital banking).

Nhờ có công nghệ tài chính, người dùng có thể chủ động thực hiện các dịch vụ tài chính không cần có sự hỗ trợ của nhân viên các tổ chức tài chính. Các công ty Fintech có thể cạnh tranh trực tiếp với các tổ chức tài chính truyền thống nhờ các sản phẩm và công nghệ tài chính sáng tạo hơn, cung cấp dịch vụ nhanh hơn hoặc tập trung phục vụ các phân khúc mà các tổ chức tài chính truyền thống chưa đáp ứng được.

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích, sự trỗi dậy của Fintech cũng kèm theo nhiều thách thức, tác động trực tiếp đến các ngân hàng, các công ty Fintech mới tham gia vào lĩnh vực tài chính, trong đó có vấn đề kiểm soát an ninh mạng, chi phí đầu tư hạ tầng kỹ thuật, công nghệ, đào tạo nhân lực…

Trong bối cảnh đó, Toàn cảnh Công nghệ thông tin – Truyền thông Việt Nam (Vietnam ICT Outlook – VIO) là một trong những sự kiện lớn về công nghệ thông tin và truyền thông được tổ chức thường niên từ năm 1995.

Với chủ đề “Định hình tương lai Fintech Việt Nam – Shaping the future of Vietnam Fintech” – hội thảo được Hội Tin học TP.HCA (HCA) phối hợp cùng Fintech Academy Singapore (FTA), Hiệp hội ngân hàng Việt Nam (VNBA) và Viện Nghiên cứu phát triển Công nghệ ngân hàng Đại học Quốc gia TP.HCM (VNUHCM-IBT) tổ chức dự kiến diễn ra vào thứ Năm ngày 31/10/2019 tại White Palace, 194 Hoàng Văn Thụ, Quận Phú Nhuận, TP.HCM.

Đây là sự kiện để các công ty công nghệ, các công ty công nghệ tài chính, các ngân hàng, cơ quan quản lý nhà nước, hiệp hội ngành nghề và các chuyên gia, nhà khoa học chia sẻ về các cơ hội, thách thức và giải pháp thúc đẩy phát triển hệ sinh thái số trong lĩnh vực tài chính-ngân hàng ở Việt Nam.

VIO 2019 lần này cũng mong muốn đóng góp một phần nhỏ vào kế hoạch xây dựng thành phố Hồ Chí Minh trở thành trung tâm tài chính khu vực với những nền tảng công nghệ, các ứng dụng Fintech mới nhất và phù hợp với tình hình thực tế tại thành phố Hồ Chí Minh và Việt Nam.

Theo khảo sát của Viện Nghiên cứu phát triển Công nghệ ngân hàng Đại học Quốc gia TP.HCM (VNUHCM-IBT), hiện có hơn 154 công ty đang hoạt động trong lĩnh vực Fintech tại Việt Nam trong đó có 37 công ty hoạt động trong mảng thanh toán, 25 công ty hoạt động trong lĩnh vực cho vay; mảng blockchain, Crypto & Remittance có 22 công ty.

Có đến 70% công ty Fintech ở Việt Nam là các công ty khởi nghiệp có vốn đầu tư đến từ các quốc gia phát triển như Nhật Bản, Hoa Kỳ, Canada, Úc, Anh, Đan Mạch, Pháp và các quốc gia lân cận như Trung Quốc, Singapore, Malaysia.

Điều này cho thấy xu hướng các công ty Fintech ở Việt Nam sẽ tham gia chia sẻ, lấn chiếm thị phần bán lẻ tiềm năng của các ngân hàng truyền thống khi mà hiện nay, hoạt động cho vay ngang hàng, ví điện tử, tiền ảo, thanh toán và trả góp bằng thẻ đã và đang thâm nhập mạnh mẽ vào cuộc sống hàng ngày tại Việt Nam.

Đánh giá về sự kiện này, ông Lâm Nguyễn Hải Long, Chủ tịch HCA cho biết: “Với tinh thần luôn đổi mới, đây là lần đầu tiên HCA thay đổi cả hình thức và nội dung của VIO thông qua việc hợp tác với Fintech Academy Singapore. Là một trong những lĩnh vực còn khá mới mẻ ở Việt Nam, HCA mong muốn thúc đẩy, hỗ trợ các hoạt động liên quan đến Fintech để giúp các doanh nghiệp công nghệ có thể tiệm cận với những xu hướng, công nghệ mới nhất đang diễn ra trên thế giới.”

Ngoài hội thảo chính có chủ đề Định hình tương lai Fintech Việt Nam – Shaping the future of Vietnam Fintech sáng ngày 31/10/2019, chiều cùng ngày sẽ có 03 hội trường song song với 06 chuyên đề đa dạng chia sẻ về (1) Xu thế phát triển, vai trò và tác động của FinTech đối với nền  kinh tế trong bối cảnh hiện nay; (2) FinTech và sự thay đổi của công nghệ, dịch vụ thanh toán; (3) ML và AI trong thị trường Fintech, Chatbot, Bootrom; (4) FinTech và vấn đề an toàn bảo mật thông tin; (5) FinTech và Đột phá khởi nghiệp; (6) Fintech và Nguồn nhân lực.

Đây là năm đầu tiên VIO 2019 tổ chức có sự tham gia báo cáo của các diễn giả, chuyên gia quốc tế trong lĩnh vực tài chính ngân hàng, Fintech, bảo mật, công nghệ đến từ Singapore; HongKong; China; Russia; Việt Nam… trong mỗi phiên hội thảo chuyên đề.

Bên cạnh đó còn có các phiên đối thoại giữa những nhà hoạch định chính sách quản lý nhà nước; CEO của các doanh nghiệp công nghệ, công ty Fintech, ngân hàng sẽ cung cấp nhiều thông tin mới, đánh giá toàn diện về hệ sinh thái Fintech và đề ra các giải pháp chiến lược hữu ích cho các bên liên quan.

VIO 2019 gồm có các hoạt động: hội thảo phiên toàn thể với các báo cáo ; Hoạt động xúc tiến thương mại, kết nối giao thương giữa các ngân hàng, doanh nghiệp công nghệ, quỹ đầu tư, hãng công nghệ trong và ngoài nước; các hội thảo chuyên đề với sự tham gia của các chuyên gia quốc tế uy tín và nhiều kinh nghiệm; Tham quan và trải nghiệm công nghệ tại khu trưng bày VIO – FinTech Conference; Cơ hội trao đổi, giao lưu các ý tưởng công nghệ, chia sẻ kinh nghiệm gọi vốn và vận hành doanh nghiệp trong cộng đồng Start-up về FinTech.

VIO 2019 có sự tham gia của 30 gian hàng triển lãm đến từ các ngân hàng, công ty Fintech, doanh nghiệp CNTT sẽ đem đến cho cộng đồng công nghệ thông tin, cộng đồng Fintech, cộng đồng tài chính-ngân hàng và người sử dụng cơ hội vừa trải nghiệm khách hàng (customer experience) và vừa trải nghiệm triển khai (execution experience),  cho phép khách hàng thử nghiệm tự phục vụ, theo thời gian thực, trên nhiều thiết bị, trong môi trường bối cảnh tùy biến (contextual environment) để tạo ra các trải nghiệm cá nhân phù hợp.

Chi tiết VIO 2019 xem tại đây.