Theo đó, phía Tổng cục Hải quan đã đưa ra báo cáo điều tra ban đầu xác minh về vụ việc Asanzo, liên quan đến việc giả mạo xuất xứ, vi phạm bảo hộ nhãn hiệu công nghiệp, cáo buộc “lừa dối người tiêu dùng”, sử dụng danh xưng “hàng Việt Nam chất lượng cao”…

Những kết quả này đã lần lượt được các cơ quan như hải quan, thuế, quản lý thị trường… công bố trong thời gian gần đây. Sau đó, đại diện các bộ, ngành sẽ có ý kiến về kết luận ban đầu.

Về cáo buộc Asanzo “lừa dối người tiêu dùng”, cơ quan hải quan cho biết quy trình lắp ráp của doanh nghiệp này không như quảng cáo. Việc lắp ráp TV, điều hòa nhiệt độ, máy xay sinh tố… đều diễn ra trên các bàn thủ công, không có dây chuyền hiện đại.

Các sản phẩm nêu trên, Asanzo không tự sản xuất mà chủ yếu nhập linh kiện từ các doanh nghiệp trong nước rồi lắp ráp thủ công để tạo thành hàng hóa hoàn chỉnh, bán ra thị trường. Những linh kiện trên chủ yếu được một số doanh nghiệp khác nhập khẩu từ Trung Quốc, rồi bán lại cho Asanzo.

Hải quan cho rằng việc tự lắp ráp thủ công các sản phẩm trong nước tạo ra hàm lượng giá trị gia tăng không cao, chỉ khoảng 1-2%, do đó căn cứ vào các quy định thì không thể cho rằng đây là sản phẩm “made in Vietnam”, có dấu hiệu vi phạm về xuất xứ hàng hóa.

Ông Phạm Văn Tam – Chủ tích Asanzo.

Ông Nguyễn Văn Cẩn – Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan nhấn mạnh, theo kết quả điều tra thì Asanzo giả mạo xuất xứ cả những điều lô hàng trong nước và xuất đi ngoài nước. Theo vị Tổng cục trưởng, cả linh kiện, tem nhãn, phiếu bảo hành của Asanzo cũng in ở nước ngoài, còn trong nước chỉ là công đoạn lắp ráp rất đơn giản mà thôi.

Liên quan đến vấn đề thuế của doanh nghiệp này, theo kết luận Thanh tra thuế số 650/KLTT-CT ký ngày 15/10 của Cục Thuế TP.HCM và các hồ sơ liên quan cho thấy Asanzo thành lập 19 công ty liên kết do gia đình và nhân viên đứng tên để nhập hàng về bán lại cho Asanzo.

Cụ thể, Asanzo mua linh kiện điện lạnh từ các công ty Trần Thoàn, công ty Việt Tài, công ty An Thiên, sau đó gia công lại một phần rồi lắp ráp thành phẩm, dán tem Asanzo và bán cho doanh nghiệp cũng thuộc tập đoàn Asanzo.

Mua “linh kiện” nhưng Asanzo lại ghi nội dung hóa đơn là “mặt hàng thành phẩm” để không khai thuế tiêu thụ đặc biệt, sau đó bán hàng thành phẩm không xuất hóa đơn.

Ngoài bị điều tra về gian lận xuất xứ, Asanzo còn bị xử phạt vi phạm hành chánh về thuế.

Do đó, Cục Thuế TP.HCM đã ký quyết định xử phạt vi phạm hành chính về thuế đối với Asanzo với các hành vi vi phạm về thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế thu nhập cá nhân, về giao dịch liên kết, về bán hàng không xuất hóa đơn, sử dụng bất hợp pháp hóa đơn, mua linh kiện rồi thuê gia công lắp ráp nhưng không kê khai, nộp thuế tiêu thụ đặc biệt…

Ngoài ra, Asanzo còn bị xử phạt với tình tiết tăng nặng do có hành vi trốn tránh, che giấu vi phạm. Tổng số tiền phạt, truy thu, chậm nộp của Asanzo là 47,6 tỷ đồng.

Trong đó, truy thu thuế giá trị gia tăng là 21,3 tỷ đồng, thuế thu nhập doanh nghiệp là 7,7 tỷ đồng, thuế tiêu thụ đặc biệt là 11,5 tỷ đồng, thuế thu nhập cá nhân là 10,3 tỷ đồng, số tiền chậm nộp là 1,6 tỷ đồng, phạt vi phạm hành chính về thuế là 5,4 tỷ đồng…

Cho đến hiện tại, các cơ quan chức năng vẫn chưa công bố kết luận cuối cùng về vụ việc. Tuy nhiên, theo chỉ đạo của Phó thủ tướng Trương Hòa Bình thì đến cuối tháng 10, cơ quan chức năng phải có công bố kết luận cuối cùng về vụ việc Asanzo.

Lý do của việc cưỡng chế là do theo quy định, sau 10 ngày cơ quan thuế ban hành quyết định xử phạt mà doanh nghiệp không tự nguyện thực hiện thì sẽ cưỡng chế.

Cụ thể, qua thanh tra Công ty Cổ phần Thương mại Nguyễn Kim (CT Nguyễn Kim), ngày 29/6 Cục thuế TP.HCM ký quyết định truy thu thuế thu nhập cá nhân với số tiền hơn 104,74 tỷ đồng; đồng thời xử phạt phạt vi phạm hành chính đối với CT Nguyễn Kim hơn 19,41 tỷ đồng và phạt chậm nộp thuế thu nhập cá nhân hơn 24,18 tỷ đồng.

Việc truy thu thuế thu nhập cá nhân này liên quan đến việc kê khai lương nhân viên của CT Nguyễn Kim, như: “lách” thuế thu nhập cá nhân bằng cách chuyển từ tiền lương chức danh, tiền thưởng thành tiền tăng ca, làm thêm giờ…

Bảng lương thể hiện mức thu nhập hàng tháng của các vị trí lãnh đạo rất cao, nhưng Nguyễn Kim chỉ lấy lương cơ bản làm cơ sở tính thuế thu nhập cá nhân cho người lao động. Số tiền còn lại, Nguyễn Kim đưa vào tiền tăng ca để lách thuế thu nhập cá nhân.

Chẳng hạn, các vị trí lãnh đạo cao nhất có mức lương chức danh 300 triệu đồng/tháng. Căn cứ vào biểu thuế lũy từng phần thì số thuế phải nộp hàng tháng lên đến 95,15 triệu đồng, nhưng CT Nguyễn Kim chỉ tính thuế trên phần lương cơ bản là 30 triệu đồng. Phần chênh lệch 270 triệu đồng/tháng được chuyển sang tiền tăng ca, do vậy số tiền nộp thuế thu nhập cá nhân không bao nhiêu.

Các khoản tiền thưởng hàng quý, hàng năm của hàng ngàn nhân viên cũng được CT Nguyễn Kim chuyển thành lương ngoài giờ để trốn thuế phần chênh lệch.Tương tự, cấp giám đốc trung tâm mức lương là 45 triệu đồng/tháng, CT Nguyễn Kim chỉ tính thuế trên lương cơ bản là 12 triệu đồng. Số tiền chênh lệch sẽ được chuyển thành lương tăng ca (chỉ nộp bằng giờ làm việc bình thường, phần chênh lệch sẽ được miễn thuế).

Đến thời điểm hiện tại, việc nộp thuế truy thu vẫn chưa được Nguyễn Kim thực hiện nên cơ quan thuế tiến hành cưỡng chế.

Theo quy định, 10 ngày sau khi Cục thuế ra quyết định (ngày ra quyết định là ngày 29/6), CT Nguyễn Kim sẽ phải nộp số tiền này vào ngân sách. Trong vòng 90 ngày kể từ khi nhận quyết định Nguyễn Kim có quyền khiếu nại lên cơ quan thuế cấp trên, hoặc kiện ra tòa.

Trước đó, ông Lê Duy Minh – Cục Phó Cục Thuế TP.HCM cho biết: CT Nguyễn Kim chỉ bị xử phạt hành chính chứ không bị truy cứu trách nhiệm hình sự là do qua xem xét hồ sơ giấy tờ, có thể thấy CT Nguyễn Kim hiểu luật không đúng nên kê khai không đúng, và vẫn thể hiện thu nhập chi trả cho nhân viên trên sổ sách kế toán chứ không có hành vi che giấu, giả mạo hay để ngoài sổ sách.

“CT Nguyễn Kim đã có văn bản xin ý kiến của Tổng cục Thuế và Bộ Tài chính. Tuy nhiên, căn cứ vào Luật thuế thu nhập cá nhân và Luật thuế thu nhập doanh nghiệp, cơ quan thuế vẫn ra quyết định xử lý theo đúng quy trình. Cục thuế TP.HCM sẽ xem xét sau nếu có ý kiến khác của Tổng cục thuế và Bộ Tài chính”, ông Minh cho biết.

Đại diện Tổng cục Thuế cho hay đã nắm tình hình về việc truy thu thuế của CT Nguyễn Kim. Cơ quan này cũng đã yêu cầu Cục Thuế TP.HCM chuyển hồ sơ ra Tổng cục Thuế để xem xét, có phương án cụ thể.

Ngoài né thuế, CT Nguyễn Kim còn bị nhân viên tố lên Bảo hiểm Xã hội (BHXH) TP.HCM yêu cầu làm rõ hành vi trốn nộp các loại BHXH theo quy định.

Điều 216 Bộ Luật hình sự 2015 (tội Trốn đóng Bảo hiểm Xã hội (BHXH), BH Y tế (BHYT), BH thất nghiệp (BHTN) cho NLĐ) quy định: Người nào gian dối hoặc bằng thủ đoạn khác để không đóng hoặc không đóng đầy đủ BHXH, BHYT, BHTN cho NLĐ theo quy định từ 6 tháng trở lên thuộc một trong những trường hợp sau đây (đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm) thì bị phạt tiền từ 50 – 200 triệu đồng; phạt cải tạo không giam giữ đến 1 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 1 năm khi trốn đóng bảo hiểm từ 50 triệu đồng trở lên…