Tuy nhiên, vì chủ quan hoặc muốn thể hiện bản thân, nhiều người đã đăng tải hoặc chia sẻ những thông tin không đúng, chưa được kiểm chứng, khiến dư luận hoang mang, gây ảnh hưởng xấu, xáo trộn đời sống xã hội.

Cùng chung tay với chính phủ các nước và mọi người ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh Covid 19, Facebook cũng đang nỗ lực để giúp người dân an tâm trước “ma trận” tin giả và coi đây là ưu tiên hàng đầu của mình.

Sau đây là 10 lời khuyên từ Facebook để mọi người có thể phát hiện tin tức sai lệch, tin giả một cách dễ dàng:

1. Xem xét kỹ các tiêu đề. Những thông tin sai sự thật thường có tiêu đề hấp dẫn. Đặc biệt, nếu những thông tin trong tiêu đề nghe có vẻ khó tin hoặc gây sốc thì nhiều khả năng đó chính là tin giả.
2. Hãy chú ý tới các đường dẫn/liên kết. Đây cũng là một dấu hiệu cảnh báo về tin giả khi bạn phát hiện đường dẫn tới trang web giả mạo hoặc trông gần giống với địa chỉ/đường dẫn của một trang web chính thống. Thực tế, nhiều trang tin giả tạo nên một liên kết gần giống với nguồn tin gốc, chỉ khác biệt ở một số thay đổi nhỏ nhằm “giả dạng” hoặc mô phỏng lại nguồn tin gốc đó. Bạn có thể truy cập vào trang web và đưa ra so sánh với các nguồn tin cậy được xác nhận.
3. Tìm hiểu kỹ lưỡng nguồn thông tin. Hãy đảm bảo rằng câu chuyện đến từ một nguồn chính xác, tin cậy mà bạn đã được biết đến hoặc xác thực về danh tiếng. Nếu đó là một tổ chức xa lạ, hãy tìm đọc và kiểm tra kỹ lưỡng phần “Giới thiệu” để có cái nhìn rõ ràng về thông tin mà nguồn đó đưa ra.
4. Cảnh giác với định dạng bất thường. Nhiều trang lan truyền tin tức sai cũng sẽ mắc những lỗi về định dạng ví dụ như lỗi chính tả hoặc bố cục trang lộn xộn. Cần kiểm tra kỹ lưỡng các thông tin liên quan nếu bạn bắt gặp dấu hiệu kể trên.
5. Cân nhắc về hình ảnh. Những câu chuyện đưa tin sai lệch thường chứa hình ảnh hoặc video bị chỉnh sửa. Đôi khi bức ảnh được xác thực nhưng người đăng tải thông tin đưa nó ra khỏi bối cảnh gốc, dẫn đến việc gây nhầm lẫn cho người xem. Để đối phó với tình trạng này, bạn có thể sử dụng tính năng tìm kiếm ảnh, xác minh nguồn ảnh gốc cũng như hiểu bối cảnh một cách chính xác.
6. Kiểm tra ngày tháng. Những câu chuyện đưa thông tin sai lệch có thể chứa các mốc thời gian không có ý nghĩa hoặc ngày sự kiện đã bị thay đổi.
7. Rà soát bằng chứng. Kiểm tra nguồn của tác giả để xác nhận rằng chúng là chính xác. Việc thiếu bằng chứng xác thực hoặc chỉ đưa ra thông tin từ các chuyên gia không rõ tên họ là một dấu hiệu nhận biết tin giả.
8. Đối chiếu với các báo cáo khác. Nếu không có nguồn tin, đặc biệt là các nguồn chính thống, đang tường thuật cùng một chủ đề thì nhiều khả năng đó là tin giả. Hoặc ngược lại, nếu câu chuyện được thảo luận bởi nhiều nguồn mà bạn tin tưởng, khả năng cao nguồn tin đó là sự thật.
9. Phân biệt rõ tin tức thật với những câu nói đùa? Đôi khi tin giả có thể bị nhầm lẫn với những câu nói đùa, những câu nói hài hước, châm biếm. Vì vậy, hãy đọc kỹ và cẩn thận đánh giá xem nguồn được biết đến có phải một kênh hài hay không, liệu các chi tiết và giọng điệu của câu chuyện có ngụ ý châm biếm khiến người đọc cười hay không.
10. Một số tin giả được tung ra có chủ đích. Vì vậy, hãy suy nghĩ kỹ lưỡng về những điều bạn được đọc và chỉ chia sẻ tin tức mà bạn ý thức được nó là đáng tin cậy.

Theo vnexpress.net, trang web do một nhóm kỹ sư 5 người làm việc liên tục trong 12 tiếng, dùng AI để phát hiện tin giả. Nhóm phát triển trang web Corona.kompa.ai gồm năm người, một số kỹ sư đang làm việc tại Mỹ, số còn lại là ở Việt Nam.

Ngoài bản đồ lây nhiễm toàn cầu được cập nhật theo thời gian thực, trang web còn có thêm bản đồ lây nhiễm của Việt Nam. Tất cả được Việt hoá để người dùng dễ dàng theo dõi.

The Coronavirus App

Trang web này của Đài Loan phát triển nhưng hỗ trợ tiếng Anh (mặc định). Nó cập nhật thông tin sau mỗi giờ. Đặc biệt có mã nhúng (Embed) để bạn chèn bản đồ lây nhiễm vào trang web cá nhân.

Trên bản đồ, các chấm tròn biểu thị vị trí có người bị nhiễm bệnh. Bạn rê chuột vào để xem vị trí và số trường hợp mắc phải. Nếu bấm vào, nó sẽ hiển thị chi tiết số trường hợp được phát (Infected), đã tử vong (Dead), đã hồi phục (Recovered) theo biểu đồ và bạn có thể chia sẻ trang.

gisanddata.maps.arcgis.com

Bản đồ này được tạo ra bởi các nhà nghiên cứu Hoa Kỳ và được cập nhật theo thời gian thực (giờ EST) bất cứ khi nào một trường hợp được xác nhận hoặc nghi ngờ được báo cáo. Nó cho bạn thấy sự lây lan của Coronavirus thể hiện trên bản đồ thế giới. Nó đánh dấu các trường hợp được báo cáo đã xác nhận với màu đỏ và các trường hợp nghi ngờ có màu vàng. Kích thước của vòng tròn đại diện cho số lượng các bênh nhân tại một địa điểm cụ thể.

Theo dõi tình hình virus corona trực tiếp qua Zalo

Đầu tiên, các bạn tải về ứng dụng Zalo hoặc cập nhật ứng dụng này lên phiên bản mới nhất. Sau đó ở Tab Thêm, bạn gõ vào vô tìm kiếm Bộ Y Tế và bấm vào đó, sau đó bấm vào Quan Tâm. Đây là cổng thông tin của Bộ Y Tế để phòng chống dịch Corona (hiện tại) và những vấn đề khác liên quan sau này.

Tại đây, bạn có thể theo dõi các cẩm nang phòng bệnh, cơ sở y tế, đường dây nóng,… Bên cạnh đó còn có các Tin tức mới để bạn theo dõi liên tục.

• VNPT miễn phí cước gọi tới đường dây nóng về dịch bệnh Virus Corona
• Cách đeo khẩu trang vẫn mở khoá được FaceID trên iPhone

Đây là dự án phối hợp giữa Facebook và African Check, công ty chuyên xác thực thông tin có trụ sở tại Johannesburg, Nam Phi và là một phần của chương trình xác thực thông tin trên mạng xã hội mà Facebook bắt đầu triển khai từ năm 2018. Trong một thông báo, mạng xã hội lớn nhất thế giới cho biết 10 ngôn ngữ dự kiến sẽ được đưa vào dự án xác thực thông tin bao gồm những ngôn ngữ có số lượng người sử dụng lớn như tiếng Afrikaans tại Nam Phi, tiếng Swahili tại Kenya, tiếng Yoruba tại Nigeria và Wolof tại Senegal.

Theo kế hoạch, đội ngũ chuyên gia của African Check sẽ kiểm duyệt nội dung video, hình ảnh và tin văn bản mang nhiều dấu hiệu của tin giả. Trong khi đó, Facebook cho biết đồng thời sẽ dùng thuật toán để giảm tỷ lệ hiển thị của tin giả mạo và ưu tiên các bài viết chống lại nội dung đó.

Trong những tình huống thông tin giả mạo có thể dẫn đến bạo lực trên thế giới thực thì Facebook sẽ gỡ xuống.

Vừa qua, báo cáo The Fake News Machine: How Propagandists Abuse the Internet and Manipulate the Public đã chỉ ra về việc lập kế hoạch, chiến lược và hành động tập thể của chiêu trò chia sẻ tin tức giả mạo tràn lan trên mạng.

Trong báo cáo của mình, Trend Micro xác định ba yếu tố thiết yếu cho việc tạo ra tin giả – các công cụ và dịch vụ, việc truyền bá thông điệp qua các mạng có liên quan, việc sử dụng các phương tiện truyền thông mới nhất của Internet.

“Tất nhiên, đối với các công cụ và dịch vụ có thể được sử dụng, mạng xã hội được xem là nền tảng truyền bá tuyên truyền mạnh mẽ nhất. Nhóm nghiên cứu của Trend Micro đã nhấn mạnh các mạng xã hội là một trong những yếu tố tiềm năng nhất trong lan truyền tin giả. Bởi lẽ ngày nay người dùng dành nhiều thời gian hơn cho mạng xã hội thay vì lướt các trang web này để có được các thông tin mới nhất.”

Động lực đằng sau toàn bộ các chiến dịch tuyên truyền giả mạo này là thực hiện các chương trình quảng cáo hoặc nghị sự chính trị. Bằng cách này, các chính phủ sẽ thao túng ý kiến ​​công chúng, còn các doanh nghiệp sẽ bán được nhiều hàng và làm lợi hơn với hoạt động kinh doanh của mình.

“Đáng ngạc nhiên là Trend Micro thấy rằng các chiến dịch lan truyền tin tức giả mạo không phải lúc nào cũng được thực hiện độc lập mà còn thông qua các chương trình lớn có hệ thống và tổ chức hẳn hoi, có thể nói là vô cùng bài bản”, đại diện Trend Micro cho hay.

Như Quỳnh