Tại hội nghị trực tuyến toàn quốc sơ kết đảm bảo trật tự an toàn giao thông (ATGT) quý II và phương hướng, nhiệm vụ quý III/2019 diễn ra chiều 22/7, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã yêu cầu Bộ Giao thông vận tải khẩn trương báo cáo nghị định thay thế, sửa đổi Nghị định 86 về kinh doanh và điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô.

“Bộ Giao thông vận tải phải huỷ bỏ quy định gắn hộp đèn trên nóc xe công nghệ, loại bỏ ngay các điều kiện kinh doanh vận tải không cần thiết, sử dụng công nghệ thông tin để quản lý với loại hình này”, Thủ tướng yêu cầu.

Tháng 6/2019, tại dự thảo lần thứ 9 Nghị định 86 về điều kiện kinh doanh vận tải bằng ô tô, Bộ Giao thông vận tải quy định, xe taxi chia làm 2 loại.

Loại thứ nhất là xe taxi sử dụng đồng hồ tính tiền, trên xe phải gắn đồng hồ tính tiền được cơ quan có thẩm quyền về đo lường kiểm định và kẹp chì, phải có thiết bị in hóa đơn hoặc phiếu thu tiền kết nối với đồng hồ tính tiền trên xe; lái xe phải in hóa đơn hoặc phiếu thu tiền và trả cho hành khách khi kết thúc hành trình.

Loại thứ hai là xe taxi sử dụng phần mềm để đặt xe, hủy chuyến, tính cước chuyến đi (gọi là phần mềm tính tiền) trên xe phải có thiết bị kết nối trực tiếp với hành khách để đặt xe, hủy chuyến; tiền cước chuyến đi được tính theo quãng đường xác định trên bản đồ số…

Cả 2 loại taxi trên đều phải có phù hiệu “Taxi” và được dán cố định phía bên phải mặt kính trước của xe, có hộp đèn chữ “Taxi” gắn cố định trước nóc xe, kích thước tối thiểu 15×30 cm.

Ngoài ra, dự thảo này còn quy định, trường hợp xe ô tô có sức chứa dưới 9 chỗ sử dụng hợp đồng điện tử phải có hộp đèn với chữ “Xe hợp đồng” gắn cố định trên nóc xe, kích thước hộp đèn tối thiểu 12 x 30 cm.

Theo Grab, với vai trò là đơn vị tiên phong ứng dụng CNTT, góp phần đưa ngành vận tải Việt Nam hòa nhập, bắt kịp làn sóng công nghệ 4.0, doanh nghiệp này cảm thấy bất ngờ và quan ngại với những nội dung, quy định trong Dự thảo mới nhất mà Bộ Giao thông Vận tải vừa trình lên Chính phủ.

Nổi bật, Điều 3.7 quy định “Hợp đồng vận tải điện tử chỉ áp dụng đối với xe vận tải ô tô có sức chứa từ 09 chỗ (bao gồm cả người lái xe) trở lên; Điều 3.2 quy định “Kinh doanh vận tải bằng ô tô là việc thực hiện các công đoạn của hoạt động vận tải để vận chuyển hành khách, hàng hóa trên đường bộ nhằm mục đích sinh lợi. Trong đó, có công đoạn trực tiếp điều hành phương tiện, lái xe để vận chuyển hành khách, hàng hóa, quyết định giá cước vận tải”.

Điều đó có nghĩa là xe ô tô từ 09 chỗ trở xuống sẽ không áp dụng hợp đồng vận tải điện tử, và tất cả các đơn vị cung cấp ứng dụng kết nối và giao kết hợp đồng điện tử sẽ buộc phải trở  thành các đơn vị kinh doanh vận tải. Những quy định này không chỉ đi ngược chủ trương và chỉ đạo của Chính phủ về việc ứng dụng khoa học công nghệ và cải cách thủ tục hành chánh mà còn phủ nhận hoàn toàn những lợi ích và kết quả tích cực mà Đề án thí điểm xe hợp đồng ứng dụng hợp đồng điện tử đã mang lại cho người dân, doanh nghiệp và xã hội.

Liên quan đến phiên tòa xét xử vụ kiện giữa Công ty cổ phần Ánh Dương Việt Nam (Vinasun) và Công ty TNHH GrabTaxi Việt Nam (GrabTaxi, Grab), vào chiều ngày 23/10 mới đây, Viện Kiểm sát nhân dân TP.HCM đã đề nghị Hội đồng xét xử chấp nhận toàn bộ yêu cầu bồi thường của Vinasun, buộc Grab bồi thường hơn 41,2 tỷ đồng.

Cụ thể, đại diện Viện Kiểm sát cho biết đây là tranh chấp bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng đã được nguyên đơn chứng minh trong quá trình xét hỏi.

Mặc dù theo đề án 24, Grab chỉ cung cấp nền tảng kết nối nhưng giấy đăng ký kinh doanh của Grab thể hiện lĩnh vực đăng ký kinh doanh vận tải. Đồng thời cũng điều hành dịch vụ vận tải taxi: thu tiền cước, quản lý tài xế, quyết định mức chiết khấu, thưởng phạt với tài xế,… Grab thực hiện nhiều chương trình khuyến mãi, trong đó có cả cuốc xe 0 đồng. Từ đây có đủ cơ sở xác định Grab là doanh nghiệp kinh doanh vận tải taxi, kinh doanh không đúng đề án 24.

Trên cơ sở các con số được điều tra và tính toán, đại diện Viện Kiểm sát đề nghị HĐXX chấp nhận toàn bộ yêu cầu bồi thường của Vinasun, buộc Grab bồi thường hơn 41,2 tỷ đồng.

ABER sẽ cung cấp các dịch vụ: ABER Bike, ABER Car, ABER Truck (xe tải), ABER Travel (trải nghiệm du lịch), ABER Business (xe doanh nghiệp) và dịch vụ giao hàng ABER Express.

Theo đó, giá dịch vụ xe máy ABER bike ở mức 11.000 đồng/2km đầu và 3.500 đồng/km tiếp theo. Giá dịch vụ di chuyển bằng ô tô 5 chỗ là 22.00 đồng/2km đầu tiên và 8.000 đồng/km tiếp theo.

Với bảng giá dịch vụ này, ABER không thấp hơn nhiều so với giá mà hãng Grab đang áp dụng, kể cả mức phụ phí đón khách vào các khung giờ từ 0 – 5 giờ.

Riêng về chính sách chiết khấu cho tài xế, ABER công bố sẽ áp dụng chính sách chia mức thu chiết khấu theo tổng thu nhập của tài xế.

Chẳng hạn, đối với tài xế chạy ABER Bike có thu nhập dưới 499.000 đồng/tháng và dịch vụ ABER car là 4.999.000 đồng/tháng được miễn phí chiết khấu, các mức chiết khấu tiếp theo được thu tùy theo mức thu nhập của tài xế trong tháng.

Mức thu chiết khấu cao nhất 10%. Đây được xem là chính sách khá khôn ngoan của ABER ở thời điểm này khi có thể thu hút được các tài xế tham gia vào hệ thống.

Để chuẩn bị tấn công thị trường ứng dụng gọi xe đang có Grab “làm mưa làm gió”, ABER từ đầu tháng 6 đã thông báo chính thức tuyển dụng tài xế tại TP.HCM; sau đó ứng dụng này sẽ được phát triển ra Hà Nội và một số tỉnh, thành khác.

Theo kế hoạch ABER sẽ cung cấp đầu tiên về dịch vụ vận chuyển với nền tảng hỗ trợ đa dạng cho nhiều loại phương tiện: Xe hai bánh chở khách, xe hai bánh giao hàng, xe bốn bánh, xe cho thuê, xe tải chở hàng, xe khách đường dài hay trải nghiệm du lịch qua dịch vụ ABER Travel.

Được biết, với ứng dụng này, khách hàng có thể liên hệ với tài xế và tự động tính giá cước. Ngoài ra, khách hàng cũng có thể lựa chọn thanh toán bằng tiền mặt, thẻ ngân hàng hoặc các ví điện tử.

Theo ông Nguyễn Bình, thành viên sáng lập ABER, cơ hội không dành riêng một ai nên ABER khi vừa vào Việt Nam sẽ nhìn các công ty đi trước để học hỏi và hoàn thiện.

Ngoài ra, ABER cũng chọn thêm hướng phát triển là xe tải và xe đường dài và tới đây là hướng dẫn (chở khách) du lịch bằng xe hai bánh, xe 4 bánh – ngoài phương tiện truyền thống của các hãng khác như bike và car. Điều tiên quyết, ABER tập trung vào việc xây dựng nền tảng công nghệ vững vàng để không gây trở ngại khi hoạt động.

Đại diện ABER cũng chia sẻ thêm, tuy chưa ra mắt nhưng ứng dụng này đã có hàng ngàn tài xế đăng ký chỉ sau vài ngày đưa thông tin trên Fanpage. Hiện tại, rất nhiều tài xế “khát” các ứng dụng công nghệ mới để trải nghiệm nên họ truyền tai nhau mà không cần một phương thức quảng bá nào rầm rộ.

Theo đó, việc tập trung kinh tế giữa Grab và Uber tại thị trường Việt Nam có thị phần kết hợp vượt ngưỡng 50%.Như vậy, vụ việc này có dấu hiệu vi phạm quy định về tập trung kinh tế quy định tại Mục 3 Chương II Luật Cạnh tranh 2004.

Căn cứ kết quả điều tra sơ bộ, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng – Bộ Công Thương (Cục CT&BVNTD) đang xem xét ra quyết định điều tra chính thức theo quy định tại Khoản 2 Điều 88 Luật Cạnh tranh năm 2004.

Kết thúc quá trình điều tra chính thức, Cục CT&BVNTD sẽ chuyển hồ sơ để Hội đồng cạnh tranh tiến hành xử lý theo quy định.

Vào tháng 3/2018, Grab Việt Nam phát đi thông báo mua lại toàn bộ hoạt động của Uber tại thị trường Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Ngày 16/5, Cục CT&BVNTD đã ban hành Quyết định số 45/QĐ-CT về việc điều tra sơ bộ hành vi vi phạm pháp luật cạnh tranh về tập trung kinh tế giữa hai doanh nghiệp này.

Trong thời gian vừa qua, Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng đã tổ chức làm việc với các bên bị điều tra, tiến hành thu thập thông tin về thị trường liên quan từ các hiệp hội, cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành.

Quá trình điều tra sơ bộ đã xác minh các nội dung về bên bị điều tra, thị trường liên quan, thị phần kết hợp trên thị trường liên quan và dấu hiệu của hành vi vi phạm.

Theo quy định của Luật Cạnh tranh, trường hợp thị phần kết hợp của các bên chiếm 30-50% trên thị trường liên quan mà không thông báo trước cho cơ quan cạnh tranh, doanh nghiệp tham gia tập trung kinh tế sẽ bị phạt tiền đến 10% tổng doanh thu trong năm tài chính trước năm thực hiện hành vi vi phạm.

Trong trường hợp vượt quá 50% thì giao dịch có khả năng bị cấm thực hiện.

Đồng thời với thảo thuận này, CEO của Uber, ông Dara Khosrowshahi, sẽ tham gia vào ban lãnh đạo của Grab.

Được biết, Grab thu mua toàn bộ hoạt động kết nối di chuyển và giao nhận thức ăn của Uber tại Đông Nam Á, và tích hợp các hoạt động này vào nền tảng di chuyển và công nghệ tài chính hàng đầu của Grab.

Với việc sáp nhập này Grab cũng sẽ tiếp nhận Uber Eats để ngay lập tức trở thành một công ty lớn trong lĩnh vực dịch vụ giao nhận thức ăn.

Dịch vụ GrabFood cũng sẽ mở rộng từ hai quốc gia hiện tại đến tất cả quốc gia Đông Nam Á trong quý tới. Dịch vụ này cũng sẽ giúp thúc đẩy phát triển ví điện tử GrabPay và hỗ trợ nền tảng các dịch vụ tài chính đang tăng trưởng của công ty này.

Theo thông tin từ bộ phận truyền thông của Grab, Grab và Uber đang làm việc chặt chẽ với nhau để nhanh chóng tích hợp đối tác tài xế Uber, khách hàng Uber Eats, đối tác kinh doanh và giao nhận của Uber vào nền tảng ứng dụng Grab.

Ứng dụng Uber tại Đông Nam Á sẽ tiếp tục hoạt động trong 2 tuần tới để đảm bảo hoạt động bình thường, ổn định cho các đối tác tài xế Uber. Uber Eats sẽ tiếp tục hoạt động đến cuối tháng 5/2018, sau đó các đối tác giao nhận và nhà hàng của Uber sẽ chuyển qua nền tảng GrabFood.

Như vậy, giờ đây, Grab đang nhận được sự hậu thuẫn từ hai công ty đặt xe công nghệ lớn nhất thế giới (Didi Chuxing và Uber), bên cạnh nhà đầu tư hàng đầu thế giới SoftBank. Cả ba công ty này đều đang giữ cổ phần trong Grab và đều cam kết sẽ tiếp tục đầu tư, hướng đến thành công tiếp theo tại thị trường Đông Nam Á.

Thương vụ này cũng đặt dấu chấm hết cho cuộc chiến khốc liệt giữa hai hãng taxi công nghệ Uber và Gran trong thời gian qua tại thị trường Đông Nam Á. Quyết định này sẽ giúp Uber củng cố tình hình tài chính của mình trước khi phát hành IPO vào năm 2019.

Được biết, hai công ty vẫn đang vạch ra các điều khoản cuối cùng và cảnh cáo rằng bất kì thoả thuận nào cũng sẽ phải chịu kiểm soát quy định. Một trong những người trong cuộc cho biết cổ phần của Grab mà Uber thu về được có thể sẽ ít hơn con số trên.

Đông Nam Á là thị trường mới nổi, việc cạnh tranh giữa Uber và Grab là không thể tránh khỏi khi tại khu vực này, số lượng người dùng di động tăng cao và tốc độ phát triển của Internet cũng như vũ bão. Trong cuộc chiến này, Uber đã chi ra 200 triệu USD mỗi năm để cạnh tranh với Grab và các dịch vụ tương tự mới nổi khác. Dù vậy, hãng đã không có được thành công phát triển thị trường như đối thủ Grab đã làm được. Năm 2017, Uber đã công bố lỗ 4,46 tỷ USD.

Trong thời gian qua, Uber cắt giảm những tổn thất tại các thị trường nơi mà công ty đang phải vật lộn để duy trì thị phần. Vào năm ngoái, công ty đã đạt được một thoả thuận hợp nhất các hoạt động của mình tại Nga với công ty Yandex Taxi, thành lập liên doanh với công ty mẹ Yandex để đổi lấy 37% cổ phần. Và vào năm 2016, Uber cũng đã bán các hoạt động kinh doanh của mình tại Trung Quốc cho Didi Chuxing Technology, và đổi lấy được 20% cổ phần của Didi theo thoả thuận.

Theo ông Nguyễn Công Hùng, Chủ tịch hiệp hội taxi Hà Nội, xe kinh doanh – bao gồm cả taxi và Uber, Grab cần được cấp biển số có màu riêng để dễ phân biệt.

Đại diện Hiệp hội taxi Hà Nội nhận định, điều kiện kinh doanh hiện nay giữa các loại hình kinh doanh vận tải bằng ôtô có sự không công bằng. Cụ thể, theo ông Hùng, taxi truyền thống có nhiều cái khó khi vướng phải các quy định về điều kiện kinh doanh, chẳng hạn như không được điều chỉnh giá cước khi giá xăng dầu tăng đột biến, muốn đổi giá phải qua thủ tục các bước, …

Từ thực tế này, đại diện Hiệp hội taxi Hà Nội đề xuất trong phạm vi thay đổi giá 5%, các doanh nghiệp taxi được thay đổi giá cước mà không phải thông báo với cơ quan Nhà nước, tạo điều kiện kinh doanh thuận lợi.

Ngoài ra, ông Hùng cũng đề xuất cấp biển số có màu riêng cho xe kinh doanh – có thể là màu vàng, bao gồm cả taxi và Uber, Grab để dễ phân biệt, đồng thời cũng dễ dàng hơn trong việc quản lý, kiểm soát.

Xuất hiện tại Việt Nam chỉ mới cách đây khoảng hai năm, loại hình taxi công nghệ Grab được người dùng nhanh chóng đón nhận, trở thành phương tiện di chuyển phổ biến của người dân Việt Nam.

Chỉ cần cài ứng dụng Grab trên smartphone, sau vài thao tác đơn giản, bạn đã có thể tìm cho mình một tài xế để đưa bạn đến địa điểm mong muốn với chi phí cạnh tranh hơn rất nhiều so với phương tiện taxi, xe ôm truyền thống.

Hiện nay, dịch vụ taxi công nghệ Grab đã có mặt tại 12 tỉnh, thành trong nước, bao gồm Hà Nội, Bắc Ninh, Quảng Ninh, Hải Phòng, Huế, Đà Nẵng, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Biên Hòa, Vũng Tàu, TP.HCM, Cần Thơ.

Tuỳ theo từng tỉnh, thành mà Grab áp dụng các dịch vụ di chuyển khác nhau.

Khảo sát trên thị trường, hiện tại các hãng taxi đã phát triển ứng dụng gọi xe, gồm Vinasun, Mai Linh, Thành Công, Taxi Group, Sao Thủ Đô,… Sau một thời gian triển khai ứng dụng này, nhiều khách hàng nhận xét, app của các hãng taxi cũng có giao diện thân thiện, dễ sử dụng với đầy đủ tính năng. Đáng chú ý là các app này lại khá giống với app của… hai ứng đặt đặt xe nổi tiếng là Grab và Uber.

Ứng dụng đặt xe của hãng Vinasun. Ảnh: Internet.

Điểm khác của taxi truyền thống là họ đầu tư vào làm ứng dụng kết hợp với hệ thống tổng đài sẵn có với chi phí bỏ ra cho ứng dụng gọi xe dao động trong khoảng từ vài chục triệu đến hàng tỷ đồng.

Song cũng phải thừa nhận, ứng dụng gọi xe của các hãng taxi truyền thống vẫn còn nhiều hạn chế khiến lượt tải và sử dụng app không đáng kể. Có nhiều lý do: thứ nhất là vì khách hàng đã quen liên hệ qua tổng đài nếu muốn gọi taxi loại này. Thứ hai là khách đi taxi truyền thống phần nhiều là người có tuổi, hoặc người cần đi gấp nên họ đứng sẵn ở lề đường, hễ thấy có xe là vẫy tay ngay. Thứ ba là do các hãng taxi truyền thống chưa chú trọng khâu truyền thông khi tung ra ứng dụng đặt xe nên số người biết đến ứng dụng còn ít.

So với taxi công nghệ, taxi truyền thống còn nhiều hạn chế dù thời gian qua đã cố gắng thay đổi cho phù hợp với thị trường.

Tuy nhiên, có một lý do khá quan trọng nữa là taxi truyền thống không triển khai các chương trình khuyến mại giá trong khi Grab, Uber hầu như làm chuyện này rất thường xuyên và quảng cáo rộng khắp đến người dùng. Thật ra, không phải là taxi truyền thống không muốn khuyến mại mà là do các doanh nghiệp taxi buộc phải đăng ký qua cơ quan quản lý theo quy định cùng một mớ ràng buộc khác nếu muốn triển khai.

Grab liên tục tung khuyến mại trong khi taxi truyền thống bị ràng buộc nhiều thứ.

Khách hàng thì hễ dịch vụ tốt, giá rẻ, khuyến mại liên tục thì họ sẽ chọn lựa. Âu đó cũng là lẽ thường tình. Thế nên, dù có đu theo Uber, Grab làm app, taxi truyền thống vẫn thất bại thảm hại.

Tuấn An