Đua nhau tăng chấm

Cuộc đua tăng chấm tưởng chừng như đã kết thúc khi có một quãng thời gian dài nhiều nhà sản xuất trình làng những smartphone đầu bảng với cảm biến chỉ 12MP.

Một trong những dòng sản phẩm thể hiện rõ sự chững lại trong việc tăng chấm đó là Samsung Galaxy từ thế hệ S7 (2016) cho đến S10 (2019) đều có camera chính 12MP. Thay vào đó, các nhà sản xuất tập trung nâng cấp những chi tiết khác về tốc độ lấy nét, khả năng chống rung, giải thuật xử lý ảnh…để tạo ra bức ảnh tối ưu.

Thế nhưng mới đây trào lưu đó đã chính thức quay trở lại khi ngày càng có nhiều mẫu smartphone được trang bị cảm biến chính đến 48MP và mới nhất là 64MP. Xiaomi khởi mào cuộc đua với những Redmi Note 7, Redmi Note 7 Pro tiên phong trang bị camera đến 48MP để tiếp sau là hàng loạt mẫu smartphone tầm trung lên kệ với camera chính đều 48MP như Oppo F11 Pro, Samsung Galaxy A80…

Và cuộc đua gần đây tiếp tục được đẩy lên cao trào với sự ra mắt lần lượt của Redmi Note 8 Pro hay Samsung Galaxy A70s với camera 64MP. Vẫn chưa dừng lại, cuộc đua máy ảnh nhiều chấm vẫn tiếp tục tăng cấp khi mới đầy có nhiều nguồn tin cho biết cả Xiaomi lẫn Samsung vẫn đang phát triển mẫu điện thoại với camera chính đến 108MP.

Vậy máy ảnh càng nhiều chấm có giúp ảnh chụp trở nên đẹp hơn? Câu trả lời là không. Số megapixel càng cao không phải thước đo cho chất lượng càng tốt. Thay vào đó, số chấm càng cao thì cảm biến ảnh cho thu thập được nhiều chi tiết hơn.

Nhưng bù lại thì nó không đảm bảo chất lượng vượt trội. Vì việc nhồi nhét càng nhiều triệu điểm ảnh (megapixel) vào cảm biến ảnh nghĩa là kích thước từng điểm ảnh có xu hướng nhỏ lại bởi vì giới hạn kích thước thân máy của điện thoại và cảm biến ảnh bên trong nó.

Và điều này có thể ảnh hưởng đến chất lượng ảnh và người ta đưa ra ý tưởng sử dụng giải thuật mềm để tạo ra ảnh chụp tốt nhất có thể. Bên cạnh đó, việc tăng chấm camera cũng khiến cho bức ảnh độ phân giải cao phình to ra về mặt dung lượng tạo nên gánh nặng cho bộ phận xử lý của máy, tạo ra độ trễ khi chụp và lưu ảnh cũng như chiếm dụng nhiều không gian lưu trữ hơn.

Nhiều chấm để làm gì?

Nếu biết trước việc tăng chấm không mang đến nhiều kết quả tích cực vậy cuộc đua gia tăng megapixel vẫn diễn ra tích cực đến vậy? Smartphone cần camera nhiều chấm để làm gì?

Bắt đầu với lý do đơn giản nhất, máy ảnh càng nhiều chấm sẽ giúp nó thu được nhiều chi tiết hơn khiến cho việc phóng to bức ảnh lên sẽ không gặp hiện tưỡng vỡ hạt, người dùng cũng sẽ thuận lợi hơn khi cần cắt cúp (crop) ảnh trong quá trình biên tập để loại bỏ các chi tiết thừa và chỉ chất lọc những phần tinh túy nhất.

Máy ảnh nhiều chấm cũng giúp các nhà sản xuất dễ dàng hiện thực tính năng zoom quang học một cách đơn giản hơn so với việc áp dụng cấu trúc ống kính di động cồng kềnh hay dùng nhiều camera với tiêu cự ống kính khác nhau.

Thay vào đó, với một camera nhiều chấm, ta chỉ đơn giản crop một phần ảnh để tạo ra hiệu ứng zoom mà không cần đến bước nội suy kém chất như zoom kỹ thuật số (digital zoom). Ví dụ như phần mềm chụp ảnh có thể crop ¼ bức ảnh 48MP để tạo ra ảnh 12MP với hiệu ứng zoom quang học 2x mà chi tiết vẫn đảm bảo.

Bằng cách thay đổi linh hoạt kích thước điểm ảnh nhờ công nghệ gộp điểm ảnh – pixel binning – để tạo ra điểm ảnh lớn hơn cải thiện khả năng thu sáng, giảm nhiễu nâng cao chất lượng ảnh trong điều kiện thiếu sáng.

Lấy cảm biến Quad Bayer IMX586 48MP của Sony làm ví dụ. Trong điều kiện đủ sáng, cảm biến này có độ phân giải 48MP với kích thước mỗi điểm ảnh 0,8um; nhưng trong điều kiện thiếu sáng, công nghệ gộp điểm ảnh được tích hợp sẽ gom 4 điểm ảnh trên cảm biến thành một điểm ảnh kích thước 1,6um nhằm đạt mục tiêu cải thiện chất lượng ảnh chụp thiếu sáng.

Ý tưởng gộp điểm ảnh (pixel binning) là điều hoàn toàn không mới bởi nó đã được Nokia hiện thực từ lâu trên chiếc Nokia 808 Pureview chạy Symbian OS ở giai đoạn trước khi Android và iOS bùng nổ. Công nghệ Pureview trên Nokia 808 sử dụng cảm biến ảnh 41MP kích thước lớn sử dụng thuật toán oversampling ghép 7 điểm ảnh trên cảm biến thành 1 điểm ảnh lớn nhằm nâng cao độ chi tiết, độ sáng lẫn màu sắc. Như vậy, pixel binning trên smartphone ngày nay có nhiều điểm tương đồng với Pureview trong quá khứ.

Tóm lại, mặc dù camera trên smartphone càng nhiều chấm không thể phản ánh được chất lượng ảnh mà nó thu được sẽ càng cao.

Thế nhưng với những mặt tích cực mà các cảm biến ảnh hàng chục triệu điểm ảnh mang lại từ khả năng cắt cúp, mô phỏng tính năng zoom quang học hay linh hoạt với công nghệ pixel binning để nâng cao chất lượng ảnh thì việc tăng chấm hiện tại chưa hẳn là một cuộc đua vô nghĩa bởi nó sẽ giúp cho các nhà sản xuất có thêm điều kiện để trang bị nhiều tính năng thú vị hơn cho nhu cầu nhiếp ảnh đi dộng.

Thảo Trần

Nhìn lại tình hình “chiến sự” ở thương trường console, các đối thủ như Sony hay Microsoft vốn đã quá mạnh với các thế hệ console có phần cứng “khủng”, mang đến chất lượng đồ họa đẹp tuyệt vời như Days Gone hay Gears 5. Trong khi ở mảng chơi game cơ động, smartphone đã và đang làm quá tốt vai trò handheld, chẳng thua gì 3DS nếu không nói là tốt hơn với số lượng người dùng khổng lồ trên toàn thế giới. Điều quan trọng là mức giá của các mẫu smartphone đang ngày càng quá rẻ, chỉ cần dành dụm một tháng lương tối thiểu cũng đủ để bạn sở hữu một con smartphone, cấu hình đủ “cân” phần lớn game di động hiện nay với đồ họa chấp nhận được.

Quay trở lại Nintendo Switch. Với nhiều người, hệ máy này vốn dĩ chỉ là một thiết bị chơi game với phần cứng yếu ớt và ban đầu cũng không ít người nghi ngờ về khả năng thành công của nó. Thế nhưng, “cái thứ yếu ớt” đó đang ngày càng trở thành một sự bùng nổ khi mang đến cho người chơi khả năng đồng thời chơi game như console và cơ động như handheld. Tuy nhiên, nếu xét ở cả hai khía cạnh thì Nintendo Switch vẫn chưa đủ để “hất cẳng” các đối thủ của nó, nhưng khả năng “switch” chuyển đổi giữa trải nghiệm console và handheld chính là nét độc đáo mà bạn khó lòng phủ nhận, đặc biệt khi càng nhiều tựa game AA và AAA được chuyển nền sang hệ máy này.

Thay vì đứng cả hai chiến tuyến với các đối thủ khác, Nintendo đã chọn việc cân bằng cả hai cảm giác trải nghiệm một cách khéo léo và độc đáo bằng Nintendo Switch. Chiếc máy này mang đến khả năng chơi game cơ động như smartphone nhưng với sức mạnh tương đương console thế hệ trước và ngược lại. Vậy Nintendo Switch Lite đứng ở đâu trong chiến lược này? Câu trả lời là kết quả từ thực tế, cho thấy trải nghiệm handheld đang dần lớn mạnh hơn yếu tố console ban đầu và rất nhiều tựa game “cũ người mới ta” xâm chiếm eShop. Còn gì thú vị hơn khi bạn có thể chơi Diablo III hay đua Mario Kart 8 với bạn bè ở khắp mọi nơi. Đó là khi Nintendo Switch Lite cần xuất hiện để lấp đầy khoảng trống mà Nintendo 3DS đang và sắp để lại trong tương lai gần.

Khác biệt giữa Switch Lite và Nintendo Switch?

Một trong những điểm khác biệt lớn nhất là khả năng xuất hình ra TV thông qua dock và Switch Lite không có tính năng này. Cổng USB-C giờ đây chỉ dùng để sạc pin mà thôi. Bên cạnh đó, mẫu máy này cũng gắn liền thân với hai tay cầm Joy-Con, không thể tháo rời như Nintendo Switch nữa. Dù vậy, cảm giác khó chịu và hơi cấn khi điều khiển game trong vẫn không thay đổi so với Nintendo Switch. Đó là chưa nói việc không thể thay thế tay cầm linh hoạt khi bị hỏng hóc xem ra đã là một điểm trừ khó chịu. Điều này không phải không có cơ sở để lo ngại, đặc biệt khi khá nhiều người chơi than phiền về vấn đề cần analog hay bị trôi trên các tay cầm Joy-Con rời của máy Nintendo Switch, khiến hãng phải sửa miễn phí bất kể máy còn hay hết hạn bảo hành.

Một điểm khác biệt khác là màn hình Switch Lite tuy có cùng độ phân giải 720p nhưng có kích thước nhỏ hơn, chỉ còn 5,5 inch thay cho màn hình 6,2 inch cũ. Thế nhưng, mẫu máy mới cũng chỉ nhỏ hơn Nintendo Switch về chiều dài chứ không khác biệt nhiều về chiều rộng. Ngoài ra, Switch Lite cũng bị cắt bỏ một số tính năng không quá quan trọng là HD Rumble và và camera hồng ngoại cảm ứng chuyển động. Trong số hơn 200 tựa game mà tôi trải nghiệm trên Nintendo Switch trong suốt một năm qua, số lượng game hỗ trợ HD Rumble chỉ đếm trên đầu ngón tay và tôi cũng chưa trải nghiệm tựa game nào dùng đến camera hồng ngoại cảm ứng chuyển động ngoài 1-2 Switch. Sự cắt giảm này cũng giúp máy nhẹ hơn 127g so với Nintendo Switch ở chế độ handheld, tương đương trọng lượng trung bình của một chiếc smartphone.

Dù vậy, điểm cộng là bề ngoài Switch Lite sử dụng nhựa nhám, giúp cầm trên tay khá chắc chắn chứ không dễ trơn trượt như Nintendo Switch. Tuy nhiên, việc sử dụng vật liệu nhựa nhám tạo cảm giác như bạn đang cầm trên tay một món đồ chơi chứ không phải một sản phẩm công nghệ, nhưng lại là điểm cộng vì cảm giác cầm chắc chắn khá quan trọng cho một thiết bị chơi game cơ động. Thế nhưng, vấn đề người chơi có bàn tay lớn sẽ gặp nhiều khó khăn khi điều khiển vẫn không được giải quyết, nhất là khi mẫu máy mới có kích cỡ nhỏ hơn. Những ai gặp khó khăn khi cầm Nintendo Switch trên tay trước đây chắc chắn sẽ gặp nhiều khó khăn hơn với Switch Lite, đó là điều mà bạn cần cân nhắc trước khi quyết định mua.

Mặt khác, điểm trừ của Switch Lite không có chân đứng như Nintendo Switch. Mẫu máy mới tuy vẫn hỗ trợ tay cầm Switch Pro Controller và Joy-Con rời không dây như mẫu máy cũ, nhưng nếu muốn chơi game ở chế độ tablet như Nintendo Switch thì bạn không có lựa chọn nào khác là phải mua thêm phụ kiện phụ trợ để dựng đứng máy khi trải nghiệm. Switch Lite cũng có một số cắt giảm về cảm biến nhưng không quá quan trọng để đề cập đến. Tuy nhiên, không thể không nói đến chất lượng và âm lượng loa ngoài của Switch Lite khá kém so với Nintendo Switch. Bù lại, điểm cộng đáng chú ý là thời lượng pin cao hơn rất nhiều, từ gần 3 tiếng tăng lên gần 7 tiếng, khá ấn tượng cho trải nghiệm game cơ động.

Trải nghiệm game trên Switch Lite và Nintendo Switch

Về thiết kế, Switch Lite gần như không có sự khác biệt về vị trí các nút bấm, khe cắm game card, thẻ nhớ hay vị trí loa ngoại trừ nhỏ hơn Nintendo Switch về chiều dài khi bạn đặt song song hai chiếc máy cạnh nhau. Điểm khác biệt rõ nhất là dãy nút d-pad giờ đây được sắp xếp theo hình chữ thập, độ chính xác cao tương tương đương Pro Controller, giúp trải nghiệm một số dòng game tốt hơn như song đấu đối kháng hay nhập vai chiến thuật theo lượt.

Tuy nhiên, không biết có phải là cảm giác chưa quen hay không mà cảm giác bấm nút tay cầm Switch Lite có cảm giác hơi “nhẹ”, bấm thấy rõ khác biệt với Nintendo Switch. Nếu không tính d-pad, cá nhân tôi thích cảm giác bấm nút của Nintendo Switch hơn.

Thế nhưng, điều khiến tôi còn e dè với Switch Lite là nhiều tựa game được thiết kế để trải nghiệm với màn hình ti vi thay vì ở chế độ handheld, chẳng hạn như We. The Revolution. Vì Nintendo Switch từng khiến tôi gặp nhiều khó khăn với cỡ chữ quá nhỏ trên màn hình 6,2 inch trong không ít tựa game như trên, kết quả chắc chắn còn tệ hơn trên Switch Lite do màn hình nhỏ hơn. Trừ khi nhà phát triển tung bản vá cho những tựa game cũ khắc phục vấn đề này, khả năng cao là bạn sẽ phí tiền với các tựa game thuộc trường hợp nói trên khi Nintendo chưa hỗ trợ hoàn tiền như các nền tảng đối thủ khác.

Ngược lại, dù cũng không tạo nhiều khác biệt trong trải nghiệm, nhưng điểm cộng của nó là màn hình nhỏ hơn và độ phân giải không thay đổi sẽ giúp hình ảnh nét hơn một chút. Ngoài vấn đề chữ nhỏ cần bản vá từ nhà phát triển, tất cả các tựa game mà tôi chơi thử đều trông cực ổn trên màn hình Switch Lite.

Switch Lite và những thiếu sót cần khắc phục

Ở góc độ người chơi, nếu bạn không muốn giành chơi game với con hay những thành viên khác, Switch Lite có vẻ phù hợp làm chiếc máy Switch phụ cho gia đình hơn là máy chính. Tuy nhiên, Nintendo vẫn chưa có giải pháp sẵn sàng cho tình huống nói trên. Mặc dù hãng đã có gói Nintendo Switch Online với mức giá rất rẻ cho gia đình bốn người, nhưng lại không có tính năng tương tự cho phép người chơi chia sẻ game với các thành viên trong gia đình như Steam hay các đối thủ console khác. Dù bạn có thể thiết lập primary cho một thiết bị chính, nhưng thiết bị phụ còn lại bắt buộc phải kết nối internet để trải nghiệm game từ cùng một tài khoản eShop.

Vấn đề ở chỗ, nếu cho Switch Lite làm thiết bị phục vụ cho trải nghiệm game cơ động, bạn phải có một kết nối Wi-Fi cho nó. Điều này không phải lúc nào cũng khả thi, nhất là trên những chuyến xe dài “về nhà đi con” hay những bạn ở nước ngoài không phải lúc nào cũng có Wi-Fi miễn phí trong quán xá như Việt Nam. Chưa kể, Switch Lite lẫn Nintendo Switch đều không có khả năng kết nối 4G. Ngược lại, nếu bạn thiết lập Switch Lite làm primary, máy Nintendo Switch trong nhà sẽ chủ yếu làm console do bị hạn chế khả năng chơi game cơ động tương tự, trừ khi bạn quanh quẩn trong nhà và kết nối internet thông qua Wi-Fi tại gia để xác thực thư viện game trên eShop. Rõ ràng không có giải pháp ổn thỏa nếu không có hỗ trợ dịch vụ từ chính Nintendo.

Tương tự với trường hợp game card, không có tính năng hỗ trợ chia sẻ từ Nintendo sẽ dẫn đến trường hợp khi một thành viên trong gia đình mang máy và game ra ngoài chơi, mọi người ở nhà “treo” tay cầm hết. Điều này có vẻ đi ngược lại với định hướng của Switch Lite nhằm mang đến một mẫu máy chơi game handheld có thể tận dụng toàn bộ thư viện game của Nintendo Switch, nhưng với mức giá hấp dẫn hơn và đi kèm với khả năng trải nghiệm game cơ động như Nintendo 2DS và 3DS như một sự thay thế nền tảng handheld già cỗi này. Khi 2DS và 3DS đang dần mất đi sức hút trên thị trường thì Switch Lite hoàn toàn có thể là người thay thế hợp lý, không phải tốn nhiều chi phí nghiên cứu và đầu tư từ đầu.

Khả thi nhất là Switch Lite dành cho người chơi mới và chơi game độc lập với gia đình hoặc bạn là người chơi game duy nhất trong gia đình. Thế nhưng, nếu nhìn ở góc độ này thì có vẻ như mẫu Switch mới đã đi ngược lại với triết lý “máy chơi game cho cả gia đình” mà Nintendo vẫn luôn theo đuổi từ trước đến nay. Có gì đó sai sai nhưng dường như lại là một hướng đi mới hợp lý hơn giữa thiên thời, địa lợi và chỉ còn chờ kết quả nhân hòa nữa thôi.

Bạn có cần Nintendo Switch Lite?

Câu trả lời là không nếu bạn đã sở hữu Nintendo Switch. Tuy nhiên, nếu trải nghiệm game cơ động với mức giá rẻ hơn, thời lượng pin dài hơn là những ưu tiên hàng đầu thì câu trả lời là có. Dù vậy, một điều cũng cần lưu ý là với tay cầm Joy-Con không thể tháo rời, khả năng cơ động của Switch Lite ít nhiều cũng có một số hạn chế. Một trong số đó là việc bạn không thể mang Switch Lite đi một cách gọn, nhẹ bằng cách tháo hai tay cầm bỏ túi và nhét màn hình vào túi yếm như tôi thường làm với Nintendo Switch hoặc túi quần nếu bạn là nam. Thay vào đó, nếu không muốn cần analog của máy Switch Lite sớm “lên đường” dẫn đến máy “hết date” vì hành động vô cùng dại dột này, bạn sẽ phải tốn tiền mua phụ kiện hoặc túi đựng bảo quản và nó khá bất tiện.