Ngân hàng Nhà nước vừa ký ban hành Thông tư 23/2019/TT-NHNN với nội dung sửa đổi một số quy định trong dịch vụ trung gian thanh toán. Theo đó, ngân hàng sẽ siết lại hạn mức giao dịch cá nhân qua ví điện tử.

Cụ thể, theo quy định tại Thông tư mới của Ngân hàng Nhà nước yêu cầu các khách hàng mở ví điện tử phải cung cấp các thông tin cá nhân định danh như CMND hoặc thẻ căn cước, hộ chiếu… Người dùng muốn nạp tiền vào ví điện tử phải thông qua tài khoản thanh toán hoặc thẻ ATM của khách hàng là chủ ví điện tử; nhận tiền từ ví khác do cùng tổ chức cung ứng dịch vụ ví mở.

Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước cũng quy định hạn mức giao dịch thông qua ví điện tử không quá 100 triệu đồng/tháng. Hạn mức này không áp dụng với Ví điện tử của người ký hợp đồng hoặc có thỏa thuận làm đơn vị chấp nhận thanh toán với tổ chức cung ứng dịch vụ.

Khách hàng được sử dụng Ví điện tử để thanh toán cho các hàng hóa, dịch vụ hợp pháp; chuyển tiền cho Ví điện tử khác do cùng tổ chức cung ứng dịch vụ Ví điện tử mở và rút tiền ra khỏi Ví điện tử về tài khoản thanh toán hoặc thẻ ghi nợ của khách hàng tại ngân hàng.

Mới đây, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã đề xuất bổ sung thêm một số quy định về vấn đề phong tỏa tài khoản thanh toán trong các trường hợp như tài khoản thanh toán gian lận, vi phạm pháp luật hoặc trường hợp khách hàng chuyển tiền có nhầm lẫn sai sót về số hiệu tài khoản, số tiền… nhằm giúp khách hàng lấy lại được tài sản đã chuyển nhầm cho người khác.

Đây là một trong những quy định mới được Ngân hàng Nhà nước đề xuất sửa đổi, bổ sung tại Dự thảo Nghị định thay thế Nghị định số 101/2012/NĐ-CP của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt (Nghị định 101).

Theo đó, tài khoản có thể bị phong tỏa trong các trường hợp như tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán phát hiện và có bằng chứng về việc tài khoản thanh toán gian lận, vi phạm pháp luật.

Đặc biệt, cần tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán có thể phong tỏa tài khoản khi phát hiện có nhầm lẫn, sai sót ghi Có nhầm vào tài khoản thanh toán của khách hàng hoặc theo yêu cầu hoàn trả lại tiền của tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán chuyển tiền do có nhầm lẫn, sai sót so với lệnh thanh toán của người chuyển tiền. Số tiền bị phong tỏa trên tài khoản thanh toán không vượt quá số tiền bị nhầm lẫn, sai sót.

Ngoài ra, tài khoản cũng sẽ bị phong tỏa khi có yêu cầu phong tỏa của một trong các chủ tài khoản thanh toán chung hoặc khi có tranh chấp giữa các chủ tài khoản thanh toán chung.

Trong các trường hợp này, tài khoản sẽ được chấm dứt phong tỏa khi có bằng chứng về việc tài khoản thanh toán không gian lận hoặc vi phạm pháp luật; khi đã xử lý xong sai sót, nhầm lẫn trong thanh toán chuyển tiền hoặc tranh chấp giữa các chủ tài khoản thanh toán chung đã được giải quyết.

Ngân hàng Nhà nước cũng quy định việc phong tỏa tài khoản thanh toán nếu trái pháp luật gây thiệt hại cho chủ tài khoản thì bên ra lệnh phong tỏa tài khoản phải chịu trách nhiệm bồi thường theo quy định của pháp luật.

Theo Công an thành phố Hà Nội, Payasian là ứng dụng ví điện tử thanh toán mobile, cho phép chuyển đổi giữa các tiền tệ quốc gia và tiền điện tử.

Xuất hiện tại Việt Nam từ đầu năm 2019 và được quảng cáo có chức năng thanh toán trực tuyến mọi loại tiền tệ của các quốc gia trên thế giới. Chỉ cần đầu tư mua đồng tiền ảo có tên là PayA ở trong ví điện tử Payasian, vài năm sau người đầu tư sẽ nhận lãi “khủng”, ngoài ra còn nhận hoa hồng rất cao nếu mời thêm được nhà đầu tư mới.
Cụ thể, để tham gia người đầu tư phải nộp số tiền tối thiểu là 100 USD tiền quỹ bảo chứng (quy đổi ra tiền PayA). Khi bảo chứng xong thì người đầu tư (F0) sẽ được hoàn lại từ 20% – 25% số PayA đã bảo chứng, số tiền này sẽ được bán ra hoặc tiếp tục được mang vào bảo chứng.

Sau đó, khi F0 giới thiệu người đầu tư là F1 tham gia sẽ được 30% số tiền bảo chứng mà F1 được hoàn lại; mời được những người F2 thì sẽ được 20% số tiền bảo chứng của người sau theo hình kim tự tháp, tất cả hoa hồng đều được trả bằng tiền ảo từ quỹ bảo chứng.

Tuy nhiên, thực tế khi khách hàng nạp tiền vào ứng dụng họ không được hưởng ưu đãi gì ngoài tờ giấy có ghi họ tên và mã số, đồng thời số tiền nạp vào cũng không thể sử dụng, còn có nguy cơ sẽ không lấy lại được tiền.

Ngân hàng Nhà nước Việt Nam cho biết, trong tổng số 30 tổ chức được cấp phép dịch vụ trung gian thanh toán không phải ngân hàng, không có tổ chức nào có dịch vụ ví điện tử có tên gọi Payasian.

Theo Sở Công thương thành phố Hà Nội, Công ty cổ phần Payasian chưa được Cục Cạnh tranh và Bảo vệ người tiêu dùng cấp Giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp. Đồng thời, đối tượng kinh doanh theo phương thức đa cấp của Công ty không phải là hàng hóa thuộc trường hợp bị cấm theo quy định tại khoản 1 Điều 4 Nghị định số 40/2018/NĐ-CP.

Theo quy định tại Nghị định số 40/2018/NĐ-CP ngày 12/3/2018 về quản lý hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp: Hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp chỉ được thực hiện đối với hàng hóa. Mọi hoạt động kinh doanh theo phương thức đa cấp với đối tượng không phải là hàng hóa đều bị cấm; doanh nghiệp muốn hoạt động bán hàng đa cấp phải được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động bán hàng đa cấp.

Như vậy, theo Công an Hà Nội, ví điện tử PayA hiện chưa được cơ quan chức năng cấp phép, số tiền nạp vào ví điện tử PayA không thể sử dụng. Hoạt động của Công ty cổ phần Payasian có dấu hiệu huy động vốn, kinh doanh đa cấp trái phép và lừa đảo chiếm đoạt tài sản.

Những ai đã nạp tiền vào ví điện tử Payasian có thể đến Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm công nghệ cao (55 Lý Thường Kiệt, Hoàn Kiếm; số điện thoại 0692194227) để trình báo hoặc cung cấp thông tin.

Là một phương thức thanh toán đơn giản, tiện lợi, thị trường Việt Nam được đánh giá là thị trường tiềm năng để phát triển thanh toán trên thiết bị di động, thanh toán qua QR Code. Tuy nhiên, thời gian qua mặc dù thanh toán bằng QR Code đang trở thành xu hướng trong một nền kinh tế gia tăng tỉ trọng thanh toán không dùng tiền mặt, nhưng Việt Nam vẫn chưa có chuẩn chung về QR Code, gây khó khăn trong việc liên thông thanh toán.

Theo ước tính, Việt Nam hiện có khoảng 20 ngân hàng và trung gian thanh toán, ví điện tử đang áp dụng QR Code. Tuy nhiên, do chưa có tiêu chuẩn chung về mã QR nên gây ra một số khó khăn cho hoạt động thanh toán. Ví dụ, khách hàng đang cài ứng dụng của ngân hàng A thì có thể không thanh toán được sản phẩm được cài mã QR theo tiêu chuẩn của ngân hàng B.

Do đó, tiêu chuẩn cơ sở về mã QR Code mới được ban hành sẽ là tài liệu thống nhất về cách đọc, hiển thị thông tin mã QR và cách biến đổi định dạng tin điện thanh toán.

Thông qua điện thoại di động, người mua hàng chỉ cần quét mã QR Code, thông tin về giá cả hàng hóa sẽ hiện lên cho phép thanh toán một cách nhanh chóng.

Ngoài việc mở đường cho thanh toán điện tử, QR Code còn có một tương lai sáng với khả năng ứng dụng với nhiều tác vụ khác nhau như truy xuất thông tin sản phẩm, truy cập nhanh đến website, truy cập đến địa điểm và hàng trăm khả năng khác mà QR Code có thể làm.

Hiện tiêu chuẩn này chưa bắt buộc tất cả các đơn vị phải thực hiện. Thay vào đó, tùy thuộc vào điều kiện và hạ tầng công nghệ, các trung gian thanh toán có thể lựa chọn phương án xây dựng, và kết nối giữa các bên.

Trước đó, các ngân hàng thương mại lớn đã đồng loạt “bắt tay” tăng phí rút tiền ATM nội mạng từ 1.100 đồng lên 1.560 đồng, áp dụng từ 15/7 khiến nhiều người bức xúc. Thông tin này đã khiến nhiều người dùng bức xúc vì cho rằng tăng tiền không đi liền chất lượng.

Ngay khi thông tin tăng phí xuất hiện, Ngân hàng Nhà nước đã can thiệp. Như vậy, đây là lần thứ 2 trong vòng 2 tháng qua, quyết định tăng loại phí dịch vụ này của 4 ngân hàng lớn chưa nhận được sự đồng tình từ Nhân hàng Nhà nước (NHNN). Cách đây 2 tháng, các ngân hàng thương mại lớn cũng từng quyết định đồng loạt điều chỉnh phí rút tiền ATM nhưng không được Ngân hàng Nhà nước đồng tình.

Việc tăng phí là quyền tự chủ của các NH thương mại theo quy định của pháp luật. Các NH giải thích, mỗi chi phí giao dịch rút tiền qua ATM nếu tính đủ sẽ lên đến 9.000-10.000 đồng/lần, gồm đường truyền, bảo trì, tiếp quỹ…

Trong khi đó, hiện có rất nhiều ngân hàng cổ phần miễn phí rút tiền ATM cả nội mạng lẫn ngoại mạng nhằm khuyến khích khách hàng như Techcombank, VPBank, VIB, TPBank…

Với mỗi giao dịch rút tiền tại ATM ngoại mạng của khách hàng, các NH này này sẽ phải chịu toàn bộ chi phí. Do đó, tăng phí rút tiền nội mạng là để các ngân hàng thương mại lớn bù đắp phần nào chi phí cho mảng ATM.

Tuy nhiên, theo đại diện NHNN, các NH cần bảo đảm nguyên tắc minh bạch thông tin và hài hòa lợi ích giữa các bên; tạo đồng thuận, chia sẻ của người sử dụng dịch vụ cũng như bảo đảm chất lượng dịch vụ. Ngoài ra, các NH cần có thời gian để giải thích rõ cho chủ thẻ mức phí thế nào là phù hợp.

Ông Nguyễn Hoàng Minh – Phó giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam Chi nhánh TPHCM cho biết, tăng phí là quyền tự chủ của NH, nhưng trong yêu cầu cạnh tranh, nếu tăng quá cao thì NH sẽ mất khách.

NHNN không can thiệp vào nhưng có quy định khung phí chung. Khung này được quy định theo loại hình sản phẩm, ví dụ như về thẻ ATM, phí mở thẻ ban đầu, phí duy trì thẻ…

Tùy từng NH sẽ căn cứ vào loại hình kinh doanh của mình để đưa ra biểu phí phù hợp và mang tính cạnh tranh rất cao. Nếu không thì khách hàng sẽ lựa chọn những NH có biểu phí thấp để hạ giá thành sản phẩm.

Trong trường hợp nếu NH tăng phí kiểu “tận thu”, vượt quá khung thì NHNN sẽ tiến hành thanh tra, xử lý theo quy định.

Cụ thể, các tổ chức tín dụng phải rà soát, bố trí nhân viên trực tổng đài điện thoại và hạ tầng kỹ thuật đảm bảo kịp thời tiếp nhận các khiếu nại để phục vụ tốt khách hàng, hạn chế thấp nhất các tổn thất xảy ra. Đồng thời, chủ động giải thích và phản hồi kịp thời các ý kiến phản ánh trên phương tiện thông tin đại chúng về chất lượng dịch vụ thanh toán thẻ.

Bên cạnh đó, ngân hàng phải áp dụng tối thiểu hai hình thức tiếp nhận thông tin bao gồm tổng đài điện thoại và điểm giao dịch. Riêng tổng đài điện thoại phải đảm bảo có ghi âm, hoạt động 24/24 và 7/7 ngày trong tuần để khách hàng có thể gọi bất cứ lúc nào.

Khi tiếp nhận phản ánh của khách hàng do nghi ngờ có gian lận hoặc tổn thất, ngân hàng phải thực hiện biện pháp khóa thẻ và chịu trách nhiệm với toàn bộ tổn thất tài chính phát sinh đối với khách hàng do việc sử dụng thẻ sau thời điểm khóa thẻ.

Được biết, thời gian qua, một số khách hàng bị rút trộm tiền, mất thẻ tín dụng đã bức xúc khi số tổng đài điện thoại (đường dây nóng) của một số ngân hàng rất khó liên lạc, đến khi liên lạc được thì tiền đã bị rút trộm hết.

Theo các chuyên gia, việc Ngân hàng Nhà nước yêu cầu tra soát khiếu nại của khách hàng sẽ tăng niềm tin của khách hàng về định hướng phát triển thanh toán không dùng tiền mặt của Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước.

]]>