Tuy nhiên, vì chủ quan hoặc muốn thể hiện bản thân, nhiều người đã đăng tải hoặc chia sẻ những thông tin không đúng, chưa được kiểm chứng, khiến dư luận hoang mang, gây ảnh hưởng xấu, xáo trộn đời sống xã hội.

Cùng chung tay với chính phủ các nước và mọi người ngăn chặn, đẩy lùi dịch bệnh Covid 19, Facebook cũng đang nỗ lực để giúp người dân an tâm trước “ma trận” tin giả và coi đây là ưu tiên hàng đầu của mình.

Sau đây là 10 lời khuyên từ Facebook để mọi người có thể phát hiện tin tức sai lệch, tin giả một cách dễ dàng:

1. Xem xét kỹ các tiêu đề. Những thông tin sai sự thật thường có tiêu đề hấp dẫn. Đặc biệt, nếu những thông tin trong tiêu đề nghe có vẻ khó tin hoặc gây sốc thì nhiều khả năng đó chính là tin giả.
2. Hãy chú ý tới các đường dẫn/liên kết. Đây cũng là một dấu hiệu cảnh báo về tin giả khi bạn phát hiện đường dẫn tới trang web giả mạo hoặc trông gần giống với địa chỉ/đường dẫn của một trang web chính thống. Thực tế, nhiều trang tin giả tạo nên một liên kết gần giống với nguồn tin gốc, chỉ khác biệt ở một số thay đổi nhỏ nhằm “giả dạng” hoặc mô phỏng lại nguồn tin gốc đó. Bạn có thể truy cập vào trang web và đưa ra so sánh với các nguồn tin cậy được xác nhận.
3. Tìm hiểu kỹ lưỡng nguồn thông tin. Hãy đảm bảo rằng câu chuyện đến từ một nguồn chính xác, tin cậy mà bạn đã được biết đến hoặc xác thực về danh tiếng. Nếu đó là một tổ chức xa lạ, hãy tìm đọc và kiểm tra kỹ lưỡng phần “Giới thiệu” để có cái nhìn rõ ràng về thông tin mà nguồn đó đưa ra.
4. Cảnh giác với định dạng bất thường. Nhiều trang lan truyền tin tức sai cũng sẽ mắc những lỗi về định dạng ví dụ như lỗi chính tả hoặc bố cục trang lộn xộn. Cần kiểm tra kỹ lưỡng các thông tin liên quan nếu bạn bắt gặp dấu hiệu kể trên.
5. Cân nhắc về hình ảnh. Những câu chuyện đưa tin sai lệch thường chứa hình ảnh hoặc video bị chỉnh sửa. Đôi khi bức ảnh được xác thực nhưng người đăng tải thông tin đưa nó ra khỏi bối cảnh gốc, dẫn đến việc gây nhầm lẫn cho người xem. Để đối phó với tình trạng này, bạn có thể sử dụng tính năng tìm kiếm ảnh, xác minh nguồn ảnh gốc cũng như hiểu bối cảnh một cách chính xác.
6. Kiểm tra ngày tháng. Những câu chuyện đưa thông tin sai lệch có thể chứa các mốc thời gian không có ý nghĩa hoặc ngày sự kiện đã bị thay đổi.
7. Rà soát bằng chứng. Kiểm tra nguồn của tác giả để xác nhận rằng chúng là chính xác. Việc thiếu bằng chứng xác thực hoặc chỉ đưa ra thông tin từ các chuyên gia không rõ tên họ là một dấu hiệu nhận biết tin giả.
8. Đối chiếu với các báo cáo khác. Nếu không có nguồn tin, đặc biệt là các nguồn chính thống, đang tường thuật cùng một chủ đề thì nhiều khả năng đó là tin giả. Hoặc ngược lại, nếu câu chuyện được thảo luận bởi nhiều nguồn mà bạn tin tưởng, khả năng cao nguồn tin đó là sự thật.
9. Phân biệt rõ tin tức thật với những câu nói đùa? Đôi khi tin giả có thể bị nhầm lẫn với những câu nói đùa, những câu nói hài hước, châm biếm. Vì vậy, hãy đọc kỹ và cẩn thận đánh giá xem nguồn được biết đến có phải một kênh hài hay không, liệu các chi tiết và giọng điệu của câu chuyện có ngụ ý châm biếm khiến người đọc cười hay không.
10. Một số tin giả được tung ra có chủ đích. Vì vậy, hãy suy nghĩ kỹ lưỡng về những điều bạn được đọc và chỉ chia sẻ tin tức mà bạn ý thức được nó là đáng tin cậy.

Dự án Google News Initiative nhằm hỗ trợ cho lĩnh vực truyền thông, đặc biệt là giới báo chí trong việc nhận diện và chống lại các thông tin sai lệch. Đây không phải lần đầu Google triển khai dự án đối phó với fake news, bởi hãng này đã từng triển khai dự án tương tự là Digital News Initiative tại khu vực Châu Âu. Còn Google News Initiative là dự án được Google thực hiện rộng rãi trên toàn cầu.

Ba mục tiêu cơ bản của Google News Initiative bao gồm: nhấn mạnh tiêu chí chính xác trong lĩnh vực báo chí nhằm chống lại thông tin sai lệch, đặc biệt là với các sự kiện “nóng”; hỗ trợ các trang tin tức tiếp tục phát triển như một doanh nghiệp kinh doanh; và tạo ra các công cụ để giúp đỡ phóng viên hoàn thành tốt công việc của mình.

Được biết, Google đã bỏ ra khoản đầu tư lên đến 300 triệu USD trong vòng 3 năm tới để triển khai dự án, tập trung vào cuộc chiến với thông tin giả mạo – một vấn đề đang bùng nổ trong thời đại số ngày nay. Phía Google cũng thể hiện sự quyết tâm của mình khi đã tích hợp thêm mục “Breaking News” trên nền tảng YouTube.

Bên cạnh đó, Google cũng đang tích cực hợp tác với rất nhiều tổ chức khác như First Draft để thành lập “Disinfo Lab” nhằm chống lại tin tức giả mạo trong các cuộc bầu cử hay những sự kiện nổi cộm. Ngoài ra, hãng còn liên kết với Poynter Institute, Đại học Standford và Hiệp hội Local Media để triển khai chương trình MediaWise dành cho những độc giả trẻ tuổi để nâng cao kĩ năng truyền thông số của họ. Google cũng đang nghiên cứu nhằm cải thiện khả năng nhận diện “truyền thông tổng hợp” – các nội dung đã được chỉnh sửa thông qua thuật toán.